کشف یک «مشتری داغ» در فاصلهی ۴۸۰ سالنوری
مجله علمی ایلیاد - اخیراً سیارهای شبیه به سیارهی مشتری با دمایی بسیار بالاتر در منظومهای نزدیک به منظومهی شمسی کشف شده است. سیارهی جدید با عنوان TAP 26b حول ستارهای با طبقهبندی «تیثوری» گردش میکند. این دنیای بیگانه، در حدود ۶۶ درصد حجم بیشتری نسبت به مشتری داشته و هر ده روز یکبار به دور ستارهی مادر خود گردش میکند.
ستارهی TAP 26 به دستهی ستارگان جوان از نوع تیثوری تعلق دارد و در فاصلهی ۴۸۰ سال نوری از ما قرار دارد. این ستاره با شعاعی معادل ۱.۱۷ برابر شعاع خورشید، سنی بیش از ۱۷ میلیون سال دارد. ستارههای جوان دستهی تیثوری مشابه ستارهی مذکور، میتوانند اطلاعاتی در مورد چگونگی شکلگیری و تکامل اولیهی منظومههای دارای سیاره را به ما بدهند. بنابراین شناسایی این سیارههای مشتری مانند با دمای بالا و پی بردن به نحوهی گردش آنها، میتواند به ستارهشناسان در فهمیدن نحوهی شکلگیری و حرکت آنها کمک شایانی کرده و چشماندازهای جدیدی در فهم فرآیندهای فیزیکی شکلگیری آنها ارائه کند.
در راستای این هدف تیمی از ستارهشناسان به رهبری لیانگ لو از دانشگاه تولوز فرانسه، این سیارهی جدید را بین نوامبر ۲۰۱۵ تا ژانویهی ۲۰۱۶ با استفاده از تلسکوپ هاوایی زیر نظر گرفتند. با بهکارگیری سه روش مختلف، محققان موفق به شناسایی یک سیگنال رادیویی ساطع شده از سیاره در طیف ستارهی TAP 26 شدند. این کشف بر اساس تحلیل ۲۹ طیف غیرقطبی و قطبیِ دایرهای جمعآوری شده طی ۷۲ روز بدست آمده است.
محققان میگویند: «ما با استفاده از سه روش مختلف یک سیارهی شبیه به مشتری با دمای بالا را در نزدیکی ستارهی TAP 26 کشف کردیم. در دو روش، ما از عکسبرداری ZD با امکان خطای ۶ درصد و در روش سوم از روش فرآیند پسرفتی گاوسی با امکان خطای ۴ تا ۱۰ درصد استفاده کردیم.»
طبق این تحقیقات این سیارهی جدید جرمی معادل ۱.۶۶ برابر مشتری دارد و در فاصلهی ۰.۱ واحد نجومی حول ستارهی مادر خود گردش میکند. به دلیل مدتِ کم گردش، حجم بالا و فاصلهی کم آن با ستارهی میزبان خود، سیارهی TAP 26b به عنوان یک مشتری داغ شناخته میشود. این مشتریهای داغ، سیارات گازی و دارای ویژگیهای مشابه بزرگترین سیارهی منظومهی شمسی یعنی مشتری هستند که مدت زمان گردش آنها از ۱۰ روز بیشتر نمیشود. آنها به دلیل فاصلهی نزدیک با سیارهی مادر خود، دارای دمای سطحی بالایی هستند. ویژگیهای دقیقتر سیارهی TAP 26b در آیندهای نزدیک با مشاهدههای بیشتر مشخص میشود.
محققان علاوه بر فهمیدن پارامترهای بنیادی این سیارهی جدید، چشماندازهای جدیدی را در رابطه با ستارهی میزبان آن ارائه کردند. بر اساس این تحقیق، تیم تحقیقاتی نقشههای مغناطیسی و روشنایی سطح ستارهی TAP 26 را تهیه کرد و وجود لکههای سرد و نواحی داغ که ۱۲ درصد سطح ستاره را تشکیل میدادند، تایید کردند. آنها متوجه شدند که دمای تابشی از این ستاره حدود ۴.۳۵۰ درجه سانتیگراد است و حداکثر قدر ظاهری این ستاره ۱۲.۱۶+ است. به علاوه، دانشمندان باور دارند که قرص برافزایشی ستارهی TAP 26 خیلی زود از بین رفته و میدان مغناطیسی موجود در آن به صورت پیچیدهای تکامل یافته است.
نوشته: توماس نوواکوفسکی
ترجمه: مجله علمی ایلیاد