چند میلیون دلار، هزینهی تماس نگرفتن با دانشمندان
مجله علمی ایلیاد - اگر شما این ایده که امواج گرانشی، میتواند فضاپیماها را بین سیارهها به جلو پرتاب کند «داستان علمی» میدانید، باید بدانید تخیل قویای دارید؛ زیرا همهی متخصصین دانش نجوم، این ایده را «بیمعنی و مزخرف» میدانند. با وجود این دانستهها، آژانس دفاعی ایالات متحده از نوشتن یک گزارش در زمینهی بررسی اینکه، آیا این امواج میتوانند تهدیدی برای امنیت ایالات متحده باشند، منصرف نشده است.
از گروه مشاورهی دفاعی «JASON» نیز خواسته شده است تا بررسی کند، آیا امواج گرانشی با فرکانس بالا، میتواند تصویری از مرکز زمین ارائه کند و یا اینکه میتواند بهعنوان رابط مخابراتی عمل کند؟ امواج گرانشی، امواجی نامسطح در فضا-زمان هستند که با حرکت کردن یک جرم بزرگ، مانند یک ستارهی خیلی چگال، ایجاد میشوند. حتی امواجی که از رخدادهای ستارهای عظیم ایجاد شدهاند نیز، آنقدر ضعیف هستند که نمیتوانند حساسترین تشخیصدهندهها را به کار بیندازند. بهترین شاهد بر وجود این امواج غیرمستقیم بودن آنها است و بر اساس مشاهداتی در مورد از دست دادن انرژی در ستارههای نوترونی فوقچگال است.
شبهعلم!
به هر حال، از گروه JASON خواسته شده است تا پیشنهاد حمایت مالی شرکت امواج خاکستری ایالات متحده به آژانس دفاعی را که مدعی است، انسان میتواند امواج بسیار قوی گرانشی را بر روی زمین با استفاده از «اثر گرتسنشتاین» تولید کند، را مد نظر قرار دهد. این شرکت توضیح میدهد که چگونه امواج الکترومغناطیسی، هنگام عبور از یک میدان قوی مغناطیسی تبدیل به امواج گرانشی میشوند.
وقتی که گروه JASON محاسبات ریاضی این موضوع را انجام داد، نتایج برای حامیان این نظریه اصلاً خوب نبود. این روش بسیار ناکارا است؛ چرا که این کار برای یک نیروگاه بر روی زمین بیشتر از عمر جهان به طول میانجامد تا موجی گرانشی تولید کند که انرژی برابر یک میلیونم ژول داشته باشد. شتاب دادن به یک فضاپیما، به اندازهی ۱۰ متر بر مجذور ثانیه از مقداری که زمین رو به پایین به آن شتاب وارد میکند، کمتر است و نیاز به ۱،۰۲۵ برابر همهی انرژی تولیدی برق در دنیا دارد. نتیجهی گزارش خلاصه میکند که: «این پیشنهاد متعلق به قلمرو شبهعلم است و نه علم.»
مزخرف واقعی!
فیزیکدانانی که کوشش میکنند، تا واقعاً امواج گرانشی را تشخیص دهند شگفتزده شدهاند که یک کمیته گزارشی ۴۰ صفحهای با این نتایج آماده کرده است. «کارستن دانزمان» از مؤسسهی ماکس پلانک در بخش فیزیک گرانش در هانوفر آلمان و عضو پروژهی GEO600 برای تشخیص امواج گرانشی، میگوید: «پیشنهاد ارائه شده «مزخرف واقعی» است. من کمی شگفتزده شدم که آژانس دفاعی ایالات متحده، خود را به دردسر تحقیقات در این زمینه انداخته است. به نظر من کافی بود از یک مشاور دانشمند، فقط یک سوال در این زمینه میپرسیدند.»
«دیوید شومیکر» از دانشگاه MIT کمبریج در ماساچوست، عضوپروژهی لیگو برای تشخیص امواج گرانشی نیز اذعان دارد که برای این موضوع تلفن به یک فیزیکدان میتوانست کافی باشد. وی با طعنه میگوید: «در تاریخ آژانس دفاعی ایلات متحده، حمایت از شبهعلوم زیاد دیده شده است و کنار گذاشتن این نظریه در همین مراحل ابتدایی کار، به نظر ایدهی خوبی میآید. وزارت دفاع آمریکا، معمولاً تعدادی پروژه دارد که از قوانین مرسوم ترمودینامیک تبعیت نمیکنند و من امیدوارم آنها اینچنین مطالعات عمیقی را در موارد علمی دیگری انجام دهند.» در اواسط دههی ۱۹۹۰ و اوایل ۲۰۰۰، پنتاگون میلیونها دلار بر روی سلاح شبههستهای به نام «بمب هافنیوم» سرمایهگذاری کرد که در واقع اساس آن چرند بود.
نوشته: دیوید رابسن
ترجمه: امید محمدی - مجله علمی ایلیاد