آیا زندگی در سیارهای دیگر کشف شده است؟
مجله علمی ایلیاد - سیارهای بزرگتر از زمین، در فاصلهی ۳۹ سال نوری کشف شده است که دارای جَوی غلیظ و مهآلود است و میتواند نامزد وجود یک «جهانی دارای آب» باشد. این اولین بار است که ستارهشناسان سیارهای سنگی که جو دارد را کشف کنند. این یافته میتواند، نگاه به خارج از منظومهی شمسی در آینده را با ابزار پیشرفتهتر نسل بعدی تلسکوپها، بهبود بخشد. قبل از این دانشمندان جو سیارات غولپیکر گازی شبیه به مشتری را تشخیص داده بودند که وجود حیات در آنها بسیار بعید است.
سیارهی فراخورشیدی GJ1132b با استفاده از روش گذر از مقابل ستارهی خود که کوتولهای قرمز و سرد است، کشف شد. به بیانی ساده، این روش به اینگونه است که با استفاده از نورسنجی ستارگان، کم و زیاد شدن نور آنها ثبت شده و در صورت تکرار منظم این تغییرات و تحلیل دقیقتر منحنیهای نوری ستاره، وجود سیارهای در مدار آن تایید میشود.
دانشمندان دریافتند که این سیاره ۱.۴ برابر سیارهی زمین است. همچنین متوجه شدند که در یک طول موج نوری خاص، اُفت نور ویژهای وجود دارد که توجه ستارهشناسان را برانگیخت. در ادامه ثابت شد که این اُفت نوری در اثر وجود جو در اطراف این سیاره است. «جان سوتورت»، سرپرست این تحقیق از دانشگاه keele میگوید: «این کشف دلیلی بر وجود حیات در این سیاره نیست؛ اما گامی مهم در مسیری درست برای اکتشافات فراخورشیدی است.» پیش از این، بشر فضاهای بدون جو، در اطراف سیارهی 55Cancri-e که ۶ تا ۸ برابر زمین است را مشاهده کرده بود.
مراحل آزمایشی
سوتورت میگوید: «ما اولین گام آزمایشی، برای مطالعهی جو سیارات فراخورشیدی کوچک شبیه به زمین را برداشتهایم.» گروه تحقیقاتی این کشف، شبیهسازیهای گستردهای را برای عناصر اطراف این سیاره انجام داده است که نشان میدهد سرشار از آب و متان است. این یافتهها نشان داده است که این سیاره دمای بسیار بالای حدود ۳۲۰ درجهی سانتیگراد را دارد که احتمال وجود جهانی مملو از بخار آب را اثبات میکند.
تجزیه و تحلیل ترکیب شیمیایی جو این سیاره میتواند در عملکرد نشانههای زندگی رازگشا باشد. ازون موجود در جو این سیاره میتواند از فعالیتهای احتمالاً گیاهی مشتق شده باشد که خود نشانهای از وجود حیات در این سیاره است. از طرفی وجود متان در جو این سیاره میتواند از فعالیتهای آتشفشانی شدید نشأت گرفته شده باشد.
«سارا سیگر»، از موسسه تکنولوژی ماساچوست فهرستی از ۱۴،۰۰۰ مولکول مختلف که میتواند حیات زیستی در سیارات فراخورشیدی را شکل دهند، تهیه کرده است. همچنین تلسکوپ فضایی جیمز وب که در سال آینده به بهرهبرداری خواهد رسید و جانشینی برتر برای تلسکوپ فضایی هابل خواهد بود، به اندازهی کافی برای آغاز مطالعات جوی سیارات فراخورشیدی شبیه به زمین، قدرتمند خواهد بود. همچنین تلسکوپ فضایی دیگری به نام HDST با آینهای ۱۲ متری، بهمنظور کشف سیارات دارای حیات در منظومههای نزدیک به زمین در سال ۲۰۳۰ راهاندازی خواهد شد که هزینهای چند میلیارد پوندی خواهد داشت.
نوشته: New Scientist staff and Press Association
ترجمه: علی عمانی - مجله علمی ایلیاد