ستارهلرزه؛ وقتی ستارگان مانند یک زنگ به لرزه در میآیند!
مجله علمی ایلیاد - چرخش ۷۰ درصد از غولهای قرمز در خوشههای ستارهای، مورد توجه پژوهشگران در مطالعهی انجام گرفته توسط دکتر «دنیس استلو» قرار گرفته است. مطالعهای در مورد امواج صوتی داخلی ایجاد شده توسط ستارهلرزهها که موجب میشود ستارهها مانند یک زنگ به لرزه در آیند و بینش بیسابقهای را درمورد شرایط موجود در ابرهای گازی آشفته، جایی که ۸ میلیارد سال پیش، این ستارگان در آنجا متولد شدهاند را فراهم کرده است. ستارهشناسان از روش اخترلرزهشناسی، جهت یافتن زاویهی چرخش ۴۸ ستاره در کهکشان راه شیری است، استفاده کردند.
بهگفتهی یکی از اعضاء گروه تحقیقاتی دکتر «دنیس استلو» نتایج بهدست آمده بسیار غیرمنتظره بوده است. ما دریافتیم که چرخش بسیاری از ستارگان با هم همراستا شده است. او میگوید: «در گذشته تصور میشد که تلاطمهای عظیمی که در این غبارها وجود داشته، میتواند بر انرژی چرخشی ابرها تاثیر گذاشته و در هنگام تولد ستارگان در این ابرها، مانع از همراستایی شود. همانگونه که زلزلهشناسان از زمینلرزهها برای شناخت درون سیارهی ما استفاده میکنند، ما هم با استفاده از این ستارهلرزهها به درک درون ستارگان میپردازیم. طبق آخرین تحقیقات، این رویکرد بینش ما را نسبت به فرآیندهایی که میلیاردها سال پیش در زمان آغاز جهان رخ داده است گسترش میدهد.»
این مطالعه به سرپرستی دکتر «انریکو کوزارو» که اکنون در رصدخانهی فیزیک نجومی کاتانیا در سیسیلی فعالیت میکند، در مجلهی Nature Astronomy با تصویری از این پروژه بر روی جلد آن به چاپ رسید. ستارگان با فروپاشی ابرهای عظیم گاز و گردوغبار و طی فرآیندی بسیار قوی متولد میشوند که منجر به تولید خوشههای ستارهای حاوی هزاران ستاره میشود. مطالعهی مستقیم این ستارگانِ تازه متولد شده، بسیار دشوار است، به این خاطر که گاز و گردوغبار در مشاهدات نجومی تداخل ایجاد میکند. برای رفع این مشکل، اخترشناسان ۴۸ ستارهی غول قرمز از دو خوشه ستارهای مسن را مورد مطالعه قرار دادند که یکی از این خوشهها بیش از ۲ میلیارد سال پیش و دیگری بیش از ۸ میلیارد سال پیش شکل گرفته است.
تجزیه و تحلیل این ستارگان شامل چهار سال مشاهده در رصدخانه فضایی کپلر ناسا است. دکتر استلو از دانشگاه فیزیک UNSW اعلام کرد که فایدهی مطالعهی خوشههای ستارهای مسن آن است که گردوغبار و گاز تداخلی در آن از بین رفته است و هنوز هم ستارهها نشانههای شرایط اولیهی تولد را در خود حفظ کردهاند. او گفت: «یافتههای ما نشان داده که چرخش ۷۰ درصد ستارگان در هر خوشه، کاملاً همراستا است و آنطور که انتظار میرفت بهصورت تصادفی جهتگیری نشدهاند، حرکت زاویهای گازوغبار بهشکل کارآمدی در تشکیل ستارههای جدید مؤثر هستند. او میگوید: «این قابل توجه است که اثر شرایط اولیهی تولد ستارهای هنوز هم بعد از گذشت میلیاردها سال، با مطالعهی نوسانات کوچک در ستارههایی که میلیونها سال نوری با ما فاصله دارند، قابل بررسی است.»
نوشته: انریکو کارسارو
ترجمه: مجله علمی ایلیاد