رصد کهکشانی از پشت یک ستاره
مجله علمی ایلیاد - تلسکوپ فضایی هابل متعلق به ناسا و آژانس هوایی اروپا به خاطر عکسهای حیرتانگیزی که از فضا گرفته مشهور شده است. در نگاه اول به نظر میرسد تصویر این هفته از قاعدهی عکسهای هابل مستثنی باشد و فقط تصویری تار از لبههای ناهموار و رنگهای عجیب و غریب و شکننده باشد؛ ولی وقتی که بفهمید در حال نگاه کردن به چه چیزی هستید نفس شما در سینه حبس خواهد شد.
این تصویر کهکشانی را در دوردست نشان میدهد؛ لکهی نورانی در سمت راست و پایین شکل که در حال همراستا شدن و عبور از پشت ستارهای نزدیکتر به ما در کهکشان راه شیری است. این اتفاق بهعنوان یک گذار شناخته میشود. ستارهی مورد نظر «HD 107146» نام دارد و در مرکز تصویر قابل مشاهده است. نور این ستاره در تصویر مات شده است تا اطراف آن کهکشانی بهنام «کهکشان حشره» قابل مشاهده باشد. محل قرارگیری ستاره با دایرهای سبز در مرکز تصویر مشخص شده است.
دایرهی نارنجی در اطراف ستارهی HD 107146 و هممرکز با آن در واقع حاوی اجرام دیگری است که در اطراف ستاره میچرخند. در مورد ستاره HD 107146 این اجرام رو به جلو قابل مشاهده هستند. این ستاره به میزان زیادی به خورشید ما شباهت دارد و هدف جالبی برای مطالعه محسوب میشود؛ محیط اطراف این ستاره میتواند شباهتهایی به سیارکهای موجود در منظومهی شمسی و کمربند کویپر داشته باشد.
مطالعهی با جزئیات این سیستم بهخاطر اینکه کهکشانی خیلی دوردست از پشت ستارهای در حال گذر است امکانپذیر است. این جفت غیرمعمول برای اولین بار توسط دوربینهای پیشرفتهی هابل دیده شدند و مجدداً در سال ۲۰۱۱ توسط تلسکوپ فضایی هابل مشاهده شدند. تصویری که مشاهده میکنید متعلق به سال ۲۰۱۱ است که کهکشان حشره گذر خود از پشت ستارهی HD 107146 را آغاز کرده است. کهکشان حشره تا سال ۲۰۲۰ به طور کامل پنهان نمیشود؛ ولی زمانی که کهکشان هنوز کاملاً پنهان نشده است نیز میتواند تحقیقات جالبی انجام داد. نورهای متصاعد شده از کهکشان حشره از لابهلای اجرام حول ستارهی HD 107146 به تلسکوپهای ما میرسند و اجازه میدهد تا مشخصات نور، نحوهی تغییرات آن و همچنین ویژگیهای اجرام اطراف ستاره را مطالعه کنیم.
نوشته: ESA/Hubble & NASA
ترجمه: امید محمدی - مجله علمی ایلیاد