ممکن است شما کاشف سیارهی نهم باشی!
مجله علمی ایلیاد - اخترشناسان از شما برای شرکت در پژوهشی دربارهی نهمین سیارهی منظومهی شمسی دعوت میکنند. در این پروژه، دوستداران فضا میتوانند در تصاویر نجومی بهدنبال سیارهی نهم بگردند یا دیگر اجرام کشف نشدهی دوردست را جستجو کنند. تصاویر مربوطه توسط دوربین مادون قرمز ماهوارهی Survey Explorer متعلق به ناسا و از ناحیهی گستردهای از مناطق ناشناخته و دوردست منظومهی شمسی و فراتر از آن عکسبرداری شده است. یکی از مناطقی که بیشتر مورد توجه قرار گرفته، کمربند یخی بعد از نپتون است که به نام «کمربند کوئیپر» شناخته میشود.
همراستایی موجود بین مدار گردش شش جرم در آن منطقه، حاکی از آن است که سیارهی نهم، در آن فضای تاریک تأثیرات گرانشی خودرا اعمال میکند! ممکن است ماهوارهی WISE از این اجرام دوردست عکسبرداری کرده باشد؛ ولی اخترشناسان هنوز موفق به پیدا کردن جرم مورد نظر داخل عکسها نشده باشند. سیارههای کوتوله، سیارههای سرگردان بدون منظومهی ستارهای و کوتولههای قهوهای ممکن است در این تصاویر مخفی شده باشند.
ماهوارهی WISE چندین بار از کل فضا تصویربرداری کرده و تا کنون میلیونها عکس تولید کرده است. با وجود این همه عکس برای بررسی، محققین به چشمهای بیشتری نیاز دارند. به گفتهی وبسایت Backyard Worlds، موفقیت در یافتن این اجرام جدید آسمانی، نیاز به بینش و نگاهی عمیق دارد. شما باید در مجموعهای از عکسهایی که با فاصلهی ماهها و سالها از یکدیگر ثبت شدهاند، با دقت هزاران نقطهی تاریک را زیر نظر داشته باشید و تشخیص دهید که آیا نقطهای وجود دارد که طی زمانهای مختلف حرکت کرده باشد یا خیر؟ با پیدا کردن نقطهای که حرکت کرده است، شما احتمالاً موفق به کشف یک دنیای جدید شدهاید!
با همهی این اوصاف، نباید اجازه دهید نقاط تیره و اجرامی که فقط در چند عکس حرکت کردهاند، ذهن شما را منحرف کنند؛ ایرادات موجود در تصویربرداری میتوانند مانند اجرام آسمانی به نظر برسند. اگر تغییرات آرام در موقعیت نقاط قرمز و آبی وجود داشته باشد، میتوان گفت که تشخیص شما صحیح بوده است. با وجود تعداد بسیار زیاد نقاط در یک تصویر، بهتر است تصاویر را به چهار قسمت تقسیم کنید و سپس در آنها جستجو را انجام دهید. این فرآیند ممکن است ساعتها به طول بیانجامد؛ ولی باید به نتیجهی آن نیز فکر کنید؛ کشف دنیایی دوردست که هیچ کس تاکنون آن را ندیده است.
وقتی که شما نقطهای را برای بررسی بیشتر مشخص کردید، اخترشناسان بقیهی کار را به عهده خواهند گرفت. «جکی فاهرتی» از موزهی تاریخ طبیعی آمریکا در شهر نیویورک و همکاران وی، موقعیت اجرام یافت شده را بر اساس پایگاهدادههای خود اعلام میکنند. اگر به نظر برسد که جرمی جدید است، گروه محققین درخواست زمان اضافه میکنند تا آن جسم توسط تلسکوپهای دیگر مورد بررسی بیشتری قرار گیرد. این بررسیها نشان میدهد که جسم یافت شده کوتولهای قهوهای و یا یک سیاره است.
تا کنون دهها هزار «دانشمند-شهروند» عکسهای مربوط به وبسایت Backyard Worlds را بررسی کردهاند. گروه محققین پنج کوتولهی قهوهای ممکن را شناسایی کرده و اولین مقاله را برای چاپ فرستاده است. هنوز چیزهای بیشتری برای کشف شدن وجود دارد؛ سیارهی نهم هنوز برای کشف شدن موجود است؛ ولی داخل این عکسها تنها به شکل نقطهای کوچک دیده خواهد شد!
نوشته: اشلی یاگر
ترجمه: امید محمدی - مجله علمی ایلیاد