حلقههای نپتون ارزش عاشق شدن ندارند!
مجله علمی ایلیاد - دوست داشتن حلقههای زحل راحت است. اینها به زیبایی به ما یادآور میشوند که انسانها در این جهان پهناور چقدر ناچیز هستند. نور این حلقهها بسیار بیشتر از بقیهی حلقههای سیارات گازی منظومهی شمسی مشخص هستند. برای مثال، اورانوس سرزمین عجایب است که حداقل سیزده حلقه آنرا احاطه کرده است. مشتری هم حلقههای شبح مانند خاص خود را دارد. حلقههای نپتون کمنورترین اجرام منظومه هستند؛ ولی شرایط میخواهد تغییر کند. واقعاً عجیب است که ما وجود حلقههای نپتون را تا سال ۱۹۸۹ تایید نکرده بودیم. سالی که ناسا با کاوشگر ويجر ۲ به بررسی سیاره نپتون پرداخت.
ويجر ۲ توانست بینش ما را نسبت به این سیاره و پنج حلقهی آن به نامهای«گیل»، «له وريه»، «لاسل»، «آراگو» و «آدامز» افزایش دهد. نام حلقهها برگرفته از اخترشناسانى است که مطالعاتی درباره غولهای گازی انجام دادهاند. اما حتی قبل از رسیدن ويجر ۲ به نپتون، اخترشناسى به نام دکتر «ادوارد گينان» موفق به شناسایی الگوهای نور غیرطبیعی در اطراف سیارهی نپتون در سال ۱۹۶۸ میلادی شد. او و تعدادی از همکارانش در سال ۱۹۸۲ داده های خود را مجدداً ارزیابی کرده و دریافتند که دو حلقه شناسایی کردهاند.
بیشتر افراد اطلاعات چندانی دربارهی حلقههای نپتون ندارند؛ زیرا دیدنشان بسیار دشوار است. حلقههای زحل بزرگ، یخی و اَبَر منعکسکننده هستند؛ درحالیکه حلقههای نپتون کمنور هستند. به گفتهی گينان، حلقههای نپتون قطعات کوچکی از یخ و گرد و غبار هستند و معمولاً اندازهای در حدود دانههای برف دارند؛ اما اندازهی بعضی به چند فوت نیز میرسد. نحوه شکلگیری آنها به این صورت است که سيارک یا قمری در آن ناحیه متولد میشود و سپس نابود گردیده است. بر طبق این ایده، مواد باقیماندهی پخش شده حلقهای از زبالههای در حال چرخش به وجود آوردند.
پهنای هر کدام از حلقههای نپتون به چند هزار کیلومتر میرسد که در مقایسه با حلقههای زحل بسیار کوچکاند، اما همچنان زیبا و شگفت انگیز هستند. بیرونیترین حلقه معروف به آدامز دارای سه قوس غیر عادی به نامهای «آزادی، برابری و برادری» است. بر طبق گزارش ناسا، این قوسها احتمالاً به دلیل اثرات گرانشى قمر سیزدهم نپتون به این شکل در آمدهاند. متاسفانه، ما از دهه ۱۹۸۰ به نپتون نزدیک نشدهایم. بهنظر هم نمیرسد که ناسا یا سایر آژانسهای فضایی برنامهای برای بازگشت به این سیاره داشته باشند، اگرچه عملیات مدارگردی به سبک کاسينى میتواند به بسیاری از سوالات در خصوص حلقههای نپتون پاسخ دهد.
وقتی از گينان پرسیدیم که آیا زمان فرستادن کاوشگری به نپتون فرا رسیده یا خیر؟ گينان اظهار داشت: «هیچ چیزی نزدیک سیاره نپتون نیامده است، پس نپتون بدون مشکلی سر جای خود قرار دارد. ارسال کاوشگر به اورانوس ایده جالبی است، زیرا محور چرخش اورانوس ۹۸ درجه است، منظومهی شمسی بیرونی عجیب و غریب است. خود نپتون هم سیارهای غیر عادی و عجیب است. حلقههای خارقالعادهی آن ارزش عشق ورزیدن دارند.»
نوشته: رایه پائولتا
ترجمه: منصور نقیلو - مجله علمی ایلیاد
ترجمه: منصور نقیلو - مجله علمی ایلیاد