استفاده از ژندرمانی برای آسم
مجله علمی ایلیاد - دانشمندان از ژندرمانی برای خاموش کردن واکنش سیستم ایمنی که سبب آسم میشود استفاده کرده و امیدوارند بتوانند این تکنیک را برای آلرژی بالا به بادامزمینی، نیش زنبور عسل و صدف نیز استفاده کنند. این پژوهش که تاکنون در آزمایشها بر روی حیوانات موفق بوده است از طریق پاک کردن حافظهی سلولهای مسئول ایجاد واکنش آلرژیک عمل میکند و اگر بتوان آن را بر روی انسانها بازسازی کرد درمانی همگانی برای بیماران آلرژی است.
«ری استپتو» از دانشگاه کوئینزلند استرالیا که محقق ارشد این پژوهش است میگوید: «چالش موجود در بیماری آسم و آلرژیها این است که سلولهای ایمنی که با نام «تیسلولها» شناخته میشوند، نوعی حافظهی ایمنی میسازند و به درمانها مقاومت نشان میدهند. در حال حاضر با استفاده از ژندرمانی قادر هستیم حافظهی تیسلولها را در حیوانات پاک کنیم و حساسیت سیستم ایمنی را کم کنیم تا حساسیت آن نسبت به پروتئین آلرژن کم شود.» هر واکنش آلرژیک در واقع واکنش ایمنی با حساسیت بسیار بالا به مادهای است که بهطور عادی بی ضرر است. وقتی افراد در معرض محرک آلرژیک قرار میگیرند ممکن است دچار طیفی از واکنشها از خارش چشم و آبریزش بینی تا در مواردی نیز مرگ شوند.
آسم واکنش آلرژیک مجاری تنفسی است که حدود ۲.۵ میلیون استرالیایی و میلیونها نفر در سراسر جهان به آن مبتلا هستند. حدود ۸۰ درصد افرادی که در استرالیا آسم را تجربه میکنند، مستعد ابتلا به تب یونجه هستند که پاسخی آلرژیک به گردهی علف است. استپتو میگوید: «نشانههایی که فرد مبتلا به آلرژی یا آسم تجربه میکنند، بهدلیل واکنش سلولهای ایمنی به پروتئین موجود در آلرژن است.» پژوهشهای پیشین در صدد استفاده از ذرات نانو بهعنوان «اسب تروجان» بهمنظور خارج کردن آلرژن از سیستم ایمنی بودند. در جدیدترین روشهای ایمونوتراپی، موثرترین درمان برای افرادی که از آلرژیها رنج میبرند جلوگیری از قرار گرفتن در معرض محرکهای شناخته شده است.
استپتو و گروهش برای دست یافتن به روشی بهتر، مغز استخوان موشی که بهصورت ژنتیکی اصلاح شده و در برابر آسم حاصل از گردهی علف مقاوم بود را گرفته و به مغز استخوان موش اصلاح نشده تزریق کردند. استپتو میگوید: «ما سلولهای بنیادی خون را گرفته و ژنی که پروتئین آلرژن را تنظیم میکند به آن اضافه کرده و سپس آنرا به گیرنده منتقل کردیم. این ژنهای مهندسی شده سلولهای خونی جدیدی تولید کردند که پروتئین را توصیف کرده و سلولهای ایمنی خاصی که واکنش آلرژیک را خاموش میکنند، هدف قرار میدهند.»
اگرچه در این پژوهش فقط آسم مورد بررسی قرار گرفته بود، اما محققان امیدوارند تا از همین رهیافت برای حفاظت در برابر آلرژیهای رایج استفاده کنند. استپتو میگوید: «ما در این پژوهش از آلرژن آسم تجربی استفاده کردیم؛ اما قابلیت تعمیم برای درمان افرادی که آلرژی شدید به بادامزمینی، نیش زنبور عسل و صدف دارند را نیز دارد.» اما پیش از آن لازم است این آزمایشها را بر روی انسان نیز انجام دهند و در این مرحله همه چیز بسیار پیچیده خواهد شد.»
استپتو میگوید: «متاسفانه در دنیای واقعی غالباً، پروتئین آلرژن نیست که سبب واکنش ایمنی میشود. ممکن است به چندین پروتئین آلرژی داشته باشید بنابراین لازم است تک تک این پروتئینها را بهطور جداگانه مورد هدف قرار داد. ما در حال انجام آزمایشهایی برای بررسی این موضوع هستیم که آیا امکان خاموش کردن چندین واکنش به طور همزمان وجود دارد یا نه؟» این پژوهش در JCI Insight منتشر شده است.
نوشته: اندرو استابلتون
ترجمه: معصومه رحیمی - مجله علمی ایلیاد
ترجمه: معصومه رحیمی - مجله علمی ایلیاد