آشفتگی بیاندازهی سیارات مشتریِ داغ
مجله علمی ایلیاد - شبیهسازی میدان مغناطیسی سیارهی HAT-P7b به بادهای شدید متغیر دنیا نشانههایی میدهد. HAT-P7b دنیایی بادخیز است. بادهای شرقی شدید بهطور خاص در اتمسفر این سیارهی فراخورشیدی دوردست میوزند، اما گاهی این تندبادهای قدرتمند بهطور شگفتانگیزی در جهات مختلف میوزند. حال شبیهسازی خطوط میدان مغناطیسی این سیاره که اینجا بهشکل رنگینکمانی از علامتهای خط خطی نشان داده شده است، فاش میکند که میدان مغناطیسی HAT-P7b بر این بادها تاثیر میگذارد و حتی برخی از آنها را تبدیل به بادهای غربی میکند. این یافته که ۱۵ می ۲۰۱۷ در مجلهی Nature Astronomy منتشر شده، میتواند منجر به درک بهتری از اتمسفر سیارههای فراخورشیدی دیگر شود.
HAT-P7b که از نوع سیارات «مشتری داغ» شناخته میشود، غولی گازی است که هر ۲.۲ روز زمینی یکبار به دور ستارهاش میچرخد. این سیارهی فراخورشیدی که در فاصله ۱۰۴۳ سال نوری از زمین قرار گرفته، در موقعیت ثابتی قرار دارد؛ سمتی از آن همیشه به سمت ستارهاش است. این جهتگیری دما را در سمت روز سیاره به ۱،۹۰۰ درجهی سلسیوس و در سمت شب آن به ۹۰۰ درجه سلسیوس میرساند. طبق تحلیلی از دادههای ماهواره کپلر، این اختلاف دمایی شدید منجر به بادهای شرقی قوی میشود. اما این بررسی همچنین فاش ساخت که این بادها در طول زمان بهشکل شگفتانگیزی متغیر و غیرقابل پیشبینی هستند.
این میدان مغناطیسی که ممکن است توسط هستهی سیاره تولید شده باشد، به دلیل این که دماهای بالا الکترونها را از اتمهای جوی لیتیوم، سدیم و پتاسیم میکند و آنها را به شکل مثبت شارژ میکند، با این بادها مرتبط است. نویسندهی این مطالعه، «تامارا روگرز»، اخترفیزیکدان دانشگاه نیوکاسل انگلیس مینویسد: «سپس آن ذرات با به وجود آوردن نیروهای الکترومغناطیسی که به اندازهی کافی قدرت دارد تا بادهای شرقی قوی را آشفته کند، بر این میدان تاثیر میگذارند.»
در تصویر بالا، خطهای آبی، مسیر خطوط میدان مغناطیسی قوی که در مسیری مستقیم است را دنبال میکند، در حالی که خطوط زرشکی روشن، خطوط قدرتمند در جهت مخالف را توصیف میکند. بخشهای ضعیفتر خطوط میدان به رنگ سبز و زرد نشان داده شده است. روگرز میگوید: «هر چه میدان مغناطیسی قویتر باشد، این بادها شدیدتر هستند، با قویترین خطوط به طور کامل جهت وزش باد معکوس میشود.»
نوشته: اشلی ایگر
ترجمه: مینا آذری - مجله علمی ایلیاد