علم دربارهی علت زلزلههای کوچک چه میگوید؟
مجله علمی ایلیاد - تنش زمینساختی تنها دلیل زمینلرزه نیست. تحقیق جدید لرزشهای کوچکی را نشان میدهد که میتوانند ناشی از فعل و انفعالات گاز طبیعی زیرزمین باشد. محققان چنین زمینلرزهای را در زیر دریای مرمره که چندان از استانبول ترکیه دور نیست، اندازهگیری کردند.
در بُروز زمینلرزه، توزیع تنش زمینساختی تغییر پیدا میکند. در نتیجه، لرزشها معمولاً با یکسری لرزشهای کوچکتر یا پسلرزه همراه هستند. اما وقتی محققان دادههای زمینلرزهای را از ۵.۱ ریشتر زمینلرزه در بخش غربیِ دریای مرمره در جولای سال ۲۰۱۱ تجزیه و تحلیل کردند، دریافتند که تعداد کمی پسلرزه در نزدیکی منشاء لرزشها رخ داده است.
«مارکو بونهوف»، دانشمندی در مرکز تحقیقات علوم زمین «GFZ» در آلمان، به خبرگزاریها گفت: «در عوض، لرزشهای زیادی را در اعماق بسیار کم، در زیر بستر دریا ثبت کردیم. این مساله شگفتانگیز بود، زیرا این لایهها از رسوبات نرمی ساخته شدهاند که تحت فشار زمینساختی تغییر شکل پیدا میکنند و حرکات مختصِ زمینلرزه را از خود نشان نمیدهند.»
وقتی محققان با دقت بررسی کردند که تنش چگونه در اثر لرزش اصلی مجدداً توزیع شده، متوجه شدند که مخزن گاز طبیعی در نزدیکی در نتیجهی یکسری زمینلرزهی کوچک نزدیکتر به سطح، به سمت بالا حرکت کرده است.
دانشمندان نمیتواند اطلاعات دقیقی را نسبت به مکانیزم دقیقی که منجر به لرزشها شده ارائه دهند. گازِ بالا آمده، میتواند حفرههایی مملو از آب را در سنگ ایجاد کرده باشد تا آنرا به نوسان درآورد یا شکستگیهای برشی کوچک را به لغزش درآورده باشد.
این تحقیق که در مجلهی Science Reports منتشر شده، به دانشمندان کمک میکند تا حجم متغیرها و فرآیندهای زیرزمینی که رفتار زمینساختیِ منطقه را مشخص میکنند، بهتر درک کنند.
بونهوف گفت: «خطر لرزهای برای منطقهی شهری استانبول ضرورتاً در نتیجهی یافتههای جدید تغییر پیدا نمیکند. اما باید در سناریوهای زمینلرزهی گوناگون این اطلاعات را درج کنیم تا واقعگرایانهتر شوند. به این ترتیب، بر جنبهای که تاکنون نادیده گرفته شده، تاکید خواهیم کرد.»
نوشته: بروکس های
ترجمه: سحر اللهوردی - مجله علمی ایلیاد
ترجمه: سحر اللهوردی - مجله علمی ایلیاد