نانوالماسها منبع رازآلود ریزموجهای کهکشان راهشیری را توضیح میدهند!
مجله علمی ایلیاد - اخترشناسان موفق به کشف الماسهای ریزی در پیرامون سه منظومهی ستارهای جوان در راهشیری شدهاند. به باور محققان، این الماسهای ریز باعث انتشار نورهای ریزموج کیهانی میشوند؛ نورهایی که برای ۲۰ سال اخترشناسان را در فکر فرو برده بود. این پدیده با نام «انتشار ریزموج نابهنجار» یا «AME» شناخته میشود.
دانشمندان برای چندین سال در تلاش بودند تا توضیح دهند چرا درخششهای عجیب از چند دیسک سیارهای کهکشان نشات میگیرند. تا به امروز دانشمندان تصور میکردند که مولکولی کربنی به نام «PAH» یا «هیدروکربن آروماتیک پلیسایکلیک» در این نشر نوری دخالت دارد. ذرات میان ستارهای، نشانهی فروسرخ ضعیفی بر جای میگذارند. یکی دیگر از گزینههای احتمالی، نانوالماسهای هیدروژندار بود که الگوی فروسرخ نسبتاً متفاوتی ایجاد میکنند.
اخترشناسان با بهرهگیری از تلسکوپ گرینبنک سازمان علوم ملی در ویرجینیای غربی و همچنین آرایهی فشردهی تلسکوپ استرالیا، توانستند انتشار ریزموج نابههنجار را در پیرامون سه ستارهی جوان را مشاهده کنند. این ستارهها «V892 Tau»، «HD97048» و «MWC297» نام دارند. دانشمندان دریافتند که این انتشار ریزموج با الگوی فروسرخِ تولید شده با نانوالماسها مطابقت دارد.
«دیوید فریر» اخترشناس گرینبنک در مصاحبهای خبری گفت: «این نخستین کشف انتشار ریزموج نابههنجاری است که از دیسکهای سیارهای نشات میگیرد.» مشاهدات قبلی نشان داده است که سایر منظومههای ستارهای این نشانهها را با هیدروکرینهای آروماتیک پلیسایکلیک ایجاد میکنند، اما هیچ نشانهای از انتشار ریزموج نابههنجار بهدست نمیدهند؛ یعنی نانوالماسها به تنهایی در تولید این نشرهای نوری نقش دارند.
مطالعات قبلی بر وجود نانوالماسها در دیسکهای سیارهای ستارههای دور تاکید داشتند، اما تازهترین یافتهها که در مجلهی Nature Astronomy منتشر شده است، برای اولینبار ذرات را به AME نسبت میدهند. دانشمندان معتقد هستند که نانوالماسهای کیهانی زمانی به وجود میآیند که اتمهای کربن بخار شده توسط ستارههای جوان بسیار داغ و پُرحرارات میشوند. نانوالماسها هم با تولید چیزی به نام «گشتاور دو قطبی» زمینهساز تولید تابشهای الکترومغناطیسی هم میشوند. از آنجا که آنها بسیار کوچک هستند، میتوانند با سرعت خارقالعادهای بچرخند و تابش الکترومغناطیسی را دامنه ریزموج منتشر سازند.
«جین گریوز» محقق و اخترشناس در دانشگاه کاردیف در ولز، اظهار داشت: «این راه حلی بیسابقه برای معمای تابش ریزموج نابههنجار است. با این یافتهها، بینش محققان نسبت به ویژگیهای شیمیایی منظومههای ستارهای ابتدایی نیز گسترش پیدا می کند.»
نوشته: بروکس های
ترجمه: منصور نقیلو - مجله علمی ایلیاد
ترجمه: منصور نقیلو - مجله علمی ایلیاد