پس از ۵۵ سال، یک بانوی دانشمند به جایزهی نوبل فیزیک دست یافت.
مجله علمی ایلیاد – در تاریخ ۲ اُکتبر، برندگان جایزهی نوبل فیزیک در سال ۲۰۱۸ معرفی شدند. «آرتور اشکین» آمریکایی، «جرارد مورو» فرانسوی و خانم «دونا استریکلند» کانادایی، بهخاطر کارهایی نوآورانه در زمینهی فیزیک لیزر، مشترکاً جایزهی نوبل فیزیک را دریافت کردند.
آقای آرتور اشکین، محققی از آزمایشگاه بِل در نیوجرسی است که به دلیل ساخت «اَنبُرک نوری» نیمی از این جایزه، به او اختصاص یافت. انبرک نوری ابزاری است که با استفاده از آن میتوان اُرگانیسمهای کوچکی مانند سلولها را در ابعاد میکرومتری جابهجا و جذب کرد.
آقای جرارد مورو، از موسسهی پلیتکنیک ایکول در فرانسه و دانشگاه میشیگان آمریکا و خانم دونا استریکلند از دانشگاه واترلو کانادا، در همکاری مشتریکی توانستند دستاوردهای ارزشمندی در زمینهی تولید پالسهای قوی و کوتاه نوری در لیزرها بهدست آورند و نیمی دیگر از جایزه را به خود اختصاص دهند.
«الگا بوتنر» عضو کمیتهی نوبل، گفت: «روزانه میلیونها نفر از دیسکهای نوری، پرینترهای لیزری و اسکنرهای نوری استفاده میکنند و سالانه میلیونها نفر هم تحت عملهای جراحی لیزری قرار میگیرند. لیزر واقعاً یکی از چیزهایی است که در زندگی ما تاثیر زیادی دارد و چنین پیشرفتهایی میتواند زندگی روزمرهی ما را نیز متحول کند.»
اما نکتهی حائز اهمیتِ جایزهی نوبل فیزیک امسال، این است که بانوی فیزیکدانی، پس از سال ۱۹۶۳ و گذشت ۵۵ سال، بهعنوان سومین زن در جهان، موفق به دریافت این جایزه شده است. پیش از وی، «ماریا گوپرت مایر» به خاطر تلاشهایش در زمینهی فیزیک هستهای، زنی بود که موفق به کسب جایزه نوبل فیزیک شده بود.
دونا استریکلند در پاسخ به خبرنگاران مبنی بر اینکه از دریافت این جایزه، چه احساسی دارد، گفت: «من نمیدانستم که سومین زن گیرندهی جایزهی نوبل هستم! فکر میکردم تعداد زنان برندهی این جایزه، بیشتر باشند. بدیهی است که بسیار خوشحال هستم. نمیدانم چه چیزی بگویم، ولی افتخار میکنم که یکی از این زنان در جهان هستم.»
برندهی جایزهی نوبل شیمی هم در روز ۴ اُکتبر معرفی میشود. همچنین امسال به دلیل رسوایی اخلاقی همسر یکی از اعضای سابق کمیتهی نوبل ادبی، این جایزه به فردی اهدا نخواهد شد.
نوشته: سارا کاپلان
ترجمه: علی عمانی – مجله علمی ایلیاد