زمینشناسان، گودال بزرگی را در گرینلند پیدا کردند.
مجله علمی ایلیاد - گروهی بینالمللی از دانشمندان زمینشناس از کشورهای آمریکا، کانادا و اروپا، موفق به کشف گودال بزرگی در زیر یخچال هایواتا در بخش دوردست شمال غرب گرینلند شدهاند. گودال هایواتا تقریباً ۳۱ کیلومتر گستردگی داشته و زیر صفحهای یخی با ضخامت یک کیلومتر قرار دارد. به اعتقاد دانشمندان، این گودال در اثر برخورد یک سیارک بزرگ پدید آمده که در اواخر دورهی پلیستوسن به زمین برخورد کرد که قدمت آن شاید به ۱۲.۰۰۰ سال پیش بازگردد. این گودال با دادههای جمعآوری شده بین سالهای ۱۹۹۷ تا ۲۰۱۴ در قالب برنامهی ناسا برای ارزیابی آب و هوای منطقهی قطب شمال، شناسایی شد. لازم بهذکر است که دادههای جمعآوری شده در ماه مِی سال ۲۰۱۶ با استفاده از دستگاه عمق راداری منسجم چند کانالی، با کمک دانشمندان بهدست آمد.
دکتر «جان پِیدن» یکی از اعضای گروه و محقق در مرکز حسگری از راه دور صفحات یخی در دانشگاه کانزاس، گفت: «ما در دهههای گذشته، دادههای راداری بسیاری را جمعآوری کردهایم. یخچالشناسان این مجموعه دادههای راداری را کنار یکدیگر قرار میدهند تا نقشههایی از وضعیت گرینلند در زیر یخها تهیه کنند. محققان در حال نگاه کردن و بررسی نقشه بودند که این گودال بزرگ را دیدند؛ این گودال در لبهی صفحه یخی قرار دارد؛ البته میتوانید نوعی الگوی دایرهای هم در آن ناحیه مشاهده کنید. محققان سرانجام به این نتیجه رسیدند که گودال تازه کشف شده، در اثر برخوردی در گذشته دور به وجود آمده است. بر اساس این کشف، یک بررسی راداری جامع در ماه مِی سال ۲۰۱۶ به انجام رسید.»
به منظور تایید یافتههای راداری و ماهوارهای، محققان مطالعات زمینی دیگری بر روی رسوبات یخچالی حاصل از گودال انجام دادند. در این مطالعات، وجود کوارتزها و سایر اجرام مرتبط با برخورد مورد تایید قرار گرفت. این سنگها و دانههای دیگر به احتمال زیاد در اثر ذوب دانهها در بستر فرارسوبی، تولید شدهاند.
گودال هایواتا احتمالاً در دورهی پلیستوسن پدید آمده است؛ چرا که این دوره بیشترین تناسب را با دادههای جمعآوری شده دارد. با این وجود، حتی این بازهی زمانی وسیع، نامشخص باقی مانده است. گروه تحقیق ناحیهای غنی از مواد بهجای مانده، پیدا کرده که احتمال میرود در اثر برخورد شکل گرفته باشند و البته میتوانند در کوتاه کردن دامنهی دادهها به دانشمندان کمک کنند.
دکتر پیدن، خاطر نشان کرد: «احتمالاً موادی در اثر برخورد به جو راه پیدا کردهاند که آب و هوا را تحت تاثیر قرار داده و نقشی هم در ذوب مقدار چشمگیری از صفحات یخی داشته است. شاید جریان اقیانوسی در کل منطقهی موردنظر، دچار تغییر عمده شده باشد. شواهد و قرائن نشان میدهد که این برخورد احتمالاً پس از شکلگیری صفحه یخی گرینلند به وقوع پیوست، اما ما هنوز در حال بررسی دقیق دادهها هستیم تا زمان برخورد را به درستی تعیین کنیم.»
مقالهای در رابطه با این اکتشاف در مجلهی Science Advances منتشر شده است.
نوشته: SciNews
ترجمه: منصور نقیلو - مجله علمی ایلیاد
ترجمه: منصور نقیلو - مجله علمی ایلیاد