درمان سرطان با دارویی سیارکی

مجله علمی ایلیاد - سیارکی که به عصر کرتاسه پایان داد، حاوی ایریدیوم بود. این فلز می‌تواند به‌‌عنوان یک بمب مخفی وارد هسته‌ی سلول‌های سرطانی شود. اگر نور به ایریدیوم برخورد کند، مولکول‌های اکسیژن اطراف آن فعال شده و سلول‌ها را نابود می‌کند. اینکه آیا می‌توان از این مکانیسم برای مقابله با سرطان استفاده کرد، هنوز معلوم نیست؛ ولی شکی نیست که می‌تواند جالب‌ترین روش درمان سرطان باشد. مولکول‌های خاص در صورت قرار گرفتن در معرض نور، عناصر اکسید‌کننده، تولید می‌کنند. این عناصر برای سلول‌های سرطانی بسیار مضرتر از سلول‌های سالم هستند. اگر این عناصر بتوانند به هسته‌ی سلول‌های سرطانی برسند، می‌توان به از بین بردن سلول‌های سرطانی بدون آسیب به سلول‌های سالم اطراف، امیدوار بود. پروفسور «پیتر سدلر» از دانشگاه وارویک، نشان داده است که ترکیب ایریدیوم می‌تواند چنین عناصر اکسید‌کننده‌ای را تولید کند.

ترکیبات ایریدیوم به خودی خود نمی‌توانند به سمت مکان مورد نظر حرکت کنند. سدلر برای این مشکل نیز راه‌حل پیدا کرده است. «آلبومین خون» نه تنها جذب سلول‌های سرطانی می‌شود، بلکه به هسته‌ی آن‌ها نیز نفوذ می‌کند و می‌تواند ایریدیوم را نیز با خود حمل کند. زمانی که مولکول مورد نظر به هسته‌ی سلول سرطانی می‌رسد، پس از برخورد نور با آن مولکول‌های اکسیژن موجود به شکل فعال درمی‌آیند.

ترکیب ایریدیومی تولید شده توسط سدلر در ترکیب با آلبومین در مقایسه با نمونه‌های قبلی دو مزیت دارد؛ این ترکیب هسته‌ی سلول را هدف قرار می‌دهد و شدت درخشش آن بالاتر است. درخشان بودن این مزیت را دارد که دانشمندان می‌توانند به صورت زنده عملیات انجام شده توسط ترکیب را پیگیری کنند. ترکیب ساخته شده، هنوز برای استفاده در بدن انسان آماده نیست و باید بر روی حیوانات آزمایش شود، ولی مشاهدات نشان داده است که این ترکیب پتانسیل استفاده برای درمان سرطان‌های انسانی را دارد.

 

ایریدیوم یک فلز سنگین و از چگال‌ترین مواد است که بخش کوچکی از سیارک‌ها را تشکیل می‌دهد. بخش کمتری از ایریدیوم در پوسته‌ی زمین قرار دارد و بیشتر آن در مرکز زمین است. اگر در یک مکان بر روی زمین غلظت ایریدیوم بیشتر از حد معمول باشد، می‌توان نتیجه گرفت که در آن‌جا سیارکی سقوط کرده است. امروزه ایریدیوم عموماً به خاطر ظرفیت ضدخوردگی بودن آن در دماهای بالا مورد استفاده قرار می‌گیرد. غلظت آن در پوسته‌ی زمین بسیار کم است و سالانه ۳ تُن از آن تولید می‌شود. کم بودن آن زمانی به چشم می‌آید که بدانیم سالانه ۳۰۰۰ تُن طلا از زمین استخراج می‌شود.

نوشته: استیون لانتز
ترجمه: امید محمدی – مجله علمی ایلیاد