دارویی برای بهبود اخلاق و حافظهی سالمندان

دارویی برای بهبود اخلاق و حافظهی سالمندان
مجله علمی ایلیاد - گروهی از دانشمندان کانادایی یک داروی آزمایشی جدید را توسعه دادهاند که پس از آزمایشهای حیوانی گسترده، میتواند پیشرفتهای سریعی را در خلق و خو و حافظه ایجاد کند. امیدوار هستیم که این دارو ظرف دو سال آینده وارد آزمایشهای انسانی شود. «گاما آمینوبوتیریک اسید» یا همان «GABA» یک انتقالدهندهی عصبی کلیدی است و در صورت اصلاح میتواند نقش مهمی را در توسعهی هرچیزی ایفا کند، از شرایط روانپزشکی گرفته تا تحلیل شناختی. بنزودیازپینهایی مثل زاناکس یا والیوم گروهی از داروهایی هستند که با تنظیم سیستمهای GABA مغز عمل میکنند.
این تحقیق جدید از توسعهی مولکولهای جدیدی خبر میدهد که از لحاظ ساختاری بر اساس بنزودیازپینها تهیه شدهاند، اما تغییرات کوچکی در آنها صورت گرفته تا توانایی آنها برای هدفگذاری نواحی خاصی از مغز ارتقا پیدا کند. هدف این تحقیق در واقع ساخت یک عامل دارویی جدید برای مبارزه با تغییرات خلق و خو و حافظه در اثر بالا رفتن سن و اختلالات سیستمهای GABA بود. «اتین سیبیلی» از مرکز بهداشت روان و اعتیاد و دانشمند ارشد این تحقیق جدید، میگوید: «در حال حاضر، هیچ دارویی برای درمان علایم شناختی مثل از دست دادن حافظه ناشی از افسردگی، بیماریهای ذهنی دیگر و بالا رفتن سن وجود ندارد.»
در آزمایشهای حیوانی، این دارو به شدت تاثیرگذار بوده و موشهای مسنتر ظرف یک ساعت پس از مصرف پیشرفتهای سریعی را در آزمایشهای حافظه نشان میدهند و عملکرد آنها شبیه عملکرد موشهای جوانتر بوده است. مصرف روزانهی این دارو بهمدت بیش از دو ماه منجر به رشد ساختاری مجدد سلولهای مغزی شده و مغز آنها را به حالتی شبیه به یک حیوان جوانتر تبدیل کرده است. سیبیلی افزود: «سلولهای پیر مجدداً رشد کرده و شبیه به سلولهای مغزی جوانتر شدهاند که نشان میدهد مولکولهای جدید علاوه بر بهبود علایم، میتوانند مغز را اصلاح کنند.» این داروی آزمایشی یک ارتقادهندهی شناختی معجزهآسا نیست، اما هیچ تاثیر سودمندی نیز برای موشهای جوانتر نداشته است. بنابراین، این احتمال وجود دارد که تنظیمات دارویی برای سیستمهای GABA مغز مستقیماً با هنجارسازیِ اختلالات مرتبط با استرس یا سن ارتباط داشته باشند.
هنوز در روزهای نخست توسعهی این دارو هستیم و در حالی که تاکنون برای آزمایشهای حیوانی سودمند واقع شده، اما تاکنون اثبات نشده که برای انسانها مضر یا موثر است. محققان بیان کردند که آزمایشهای انسانی باید ظرف دو سال آینده آغاز شوند و در حالی که آزمایشات انسانی اولیه بر نقصهای حافظه در اثر افسردگی تمرکز دارند، این دارو کاربردهای گستردهتری نیز دارد. اگر امنیت و کارآمدی این دارو ثابت شود، میتواند ابزار پیشگیرانهی سودمندی برای انسان باشد که در زمانهای کوتاهی برای جعیتهای دههی ۵۰ یا ۶۰ بهکار میرود تا شروع زوال عقل و اختلالات روانشناختی در اثر بالا رفتن سن را در این افراد کُند کند.
نوشته: ریچ هاریدی
ترجمه: سحر اللهوردی – مجله علمی ایلیاد
ترجمه: سحر اللهوردی – مجله علمی ایلیاد

