ستاره‌ها نه تنها می‌تابند بلکه منعکس کننده‌ی نور نیز هستند!

مجله علمی ایلیاد - اغلب این تصور وجود دارد که ستاره‌ها نور خود را می‌تابانند و سیاره‌ها نورهای ستاره‌های نزدیک‌شان را منعکس می‌کنند، ولی اکنون ستاره‌شناسان دریافته‌اند که می‌توانند از نورهای منعکس‌شده از ستاره‌ها برای درک بیشتر مدارات نزدیک به ستاره‌ها استفاده کنند. ستاره‌ی «اسپیکا» که اغلب به نام «آلفا ویرجین» نیز شناخته می‌شود، پانزدهمین ستاره‌ی پرنوری است که از زمین قابل دیدن است و در بهار می‌توان آن‌را در نیم‌کره‌ی شمالی مشاهده کرد. اخیراً طی طیف‌بینی‌های انجام شده چیزی غیرمعمولی کشف شده است. چیزی که در بزرگ‌ترین تلسکوپ‌ها یک ستاره به‌نظر می‌رسید در واقع دو ستاره است که بسیار به یکدیگر نزدیک هستند. طیف مشاهده شده به طیف هیچ ستاره‌ای شبیه نیست، بلکه ترکیبی از طیف دو ستاره است که یکی از آن‌ها ۱۱ برابر و دیگری ۷ برابر خورشید جرم دارند.

دانشمندان باید کارهای تشخیصی زیادی برای تعیین وضعیت این ستاره‌ها انجام دهند. پروفسور «جرمی بیلی» از دانشگاه نیو‌ساث ولز استرالیا، از تلسکوپ دانشگاه برای اندازه‌گیری قطبش نور اسپیکا استفاده کرد. ستاره‌ها معمولاً اشعه‌ی قطبیده از خود ساطع نمی‌کنند، ولی اگر نور آن‌ها از روی جسم دیگری پرش داشته باشد، می‌تواند قطبیده شود. این حالت را ما زمانی که نور خورشید از روی آب منعکس می‌شود، مشاهده می‌کنیم. عینک‌های آفتابی که خاصیت پولاریزه دارند، می‌توانند پرش‌های نوری از سطح آب را بگیرند تا شخص بتواند تصویر شفاف‌تری از ساحل ببیند.

ستاره‌شناسان قبلاً نیز نورهای قطبیده‌ای از طرف اسپیکا مشاهده کرده بودند، ولی تصور می‌کردند که این نورها تحت تآثیر گازهای محبوس بین ستاره‌ها است. بنا بر گزارشی که بیلی در مجله‌ی Nature Astronomy چاپ کرده است، میزان قطبش به‌صورت یک چرخه تغییر می‌کند که نشان‌دهنده‌ی مدار چهار روزه‌ی جفت ستاره‌ها است. این موضوع فقط در صورتی می‌تواند معنادار باشد که ستاره‌ها بتوانند نور یکدیگر را منعکس کنند. در واقع نور منعکس شده در مقایسه با نوری که خود ستاره منتشر می‌کند، خیلی ناچیز است.

بیلی با استفاده از اطلاعات جمع‌آوری شده از اسپیکا و همچنین دانشی که از ترکیبات خورشید داریم، این‌چنین نتیجه می‌گیرد که فقط ۰.۱ درصد از نور ورودی به خورشید منعکس می‌شود. بیلی می‌گوید: « ستاره‌های دوتایی دیگری که بسیار نزدیک‌ به یکدیگر در حال حرکت هستند، قابل مقایسه با این مورد نیستند. بیشتر آن‌ها ستاره‌های بسیار گرم‌تر و بزرگ‌تری هستند. مدلی که ما از تکامل سیاره‌ای داریم، بر پایه‌ی ستاره‌های منفرد است؛ ولی می‌دانیم که اگر ستاره‌ها به یکدیگر نزدیک باشند، می‌توانند تبادل جرم انجام دهند و حتی می‌توانند در یکدیگر ادغام شوند. ما امیدوار هستیم که نورهای منعکس شده بتوانند ابزاری برای شناخت بهتر این جفت‌ستاره‌ها باشند.»

نوشته: استفن لانتس
ترجمه: امید محمدی – مجله علمی ایلیاد