فرآیند پیدایش آب در ماه چگونه است؟
فرآیند پیدایش آب در ماه چگونه است؟
مجله علمی ایلیاد - گروهی از محققین با استفاده از دادههای فضاپیمای کاوشگر خاک و اتمسفر ماه با نام «LADEE» کشف کردند که بر روی ماه در حین بارشهای شهابسنگی آب ایجاد شده است. شواهدی مبنی بر وجود آب و هیدروکسیل «OH» که یکی از وابستگان فعال آب محسوب میشود، روی ماه وجود دارد. مدلسازیهای انجامشده پیشبینی کردهاند که اثرات ایجاد شده توسط شهابسنگها میتوانند منجر به آزاد شدن آب یا هیدروکسیل از سطح ماه شوند، ولی دانشمندان تا کنون این پدیده را بر روی ماه رصد نکرده بودند.
دکتر «ریچارد الفیک» از ناسا، میگوید: «ماه در اغلب زمانها مقادیر بالایی آب یا هیدروکسیل در اتمسفر خود ندارد، ولی زمانی که ماه از درون جریانی از شهابسنگها عبور میکند، بخار آب به اندازهای روی آن تولید میشود که به راحتی قابل شناسایی است. وقتی که جریان شهابسنگ تمام میشود، بخار آب نیز محو میشود.»
کاوشگر LADEE از اکتبر ۲۰۱۳ تا آوریل ۲۰۱۴ به دور ماه چرخید و اطلاعاتی جزئی دربارهی ساختار و ترکیبات اتمسفر آن جمعآوری کرد. شناسایی بخار توسط اسپکترومتر جرمی خنثی نصبشده روی فضاپیما انجام شده است. برای اینکه آب از سطح ماه آزاد شود، شهابسنگها باید حداقل ۸ سانتیمتر به زیر سطح ماه نفوذ کرده و به لایهی هیدراتهشدهی زیرین برسند. در آنجا مولکولهای آب به ذرات خاک و سنگ چسبیدهاند.
محققین با استفاده از اندازهگیریهای انجام شده محاسبه کردهاند که غلظت آب در لایهی هیدراته شده بین ۲۰۰ تا ۵۰۰ بخش در میلیون (ppm) یا ۰.۰۲ تا ۰.۰۵ درصد وزنی است. این غلظت از خشکترین خاکهای زمینی نیز خشکتر است. از آنجا که سطح ماه نرم و پفآلود است، شهابسنگی که ۵ میلیمتر قطر داشته باشد نیز میتواند به درون آن نفوذ کرده و مقداری آب آزاد کند. وقتی بارش شهابسنگها رخ دهد، آبهای آزاد شده وارد اتمسفر ماه شده و در آن پخش میشوند.
حدود دوسوم بخار آزاد شده از اتمسفر ماه خارج شده و به فضا میرود، ولی بقیهی آن مجدداً روی سطح ماه فرود میآیند. دکتر «مهدی بنا» از مرکز گُدارد ناسا، میگوید: «ما اکثر اینگونه رخدادها را ردگیری کردهایم، ولی چیزی که برای ما شگفتانگیز بود این است که شواهدی از ۴ بار بارش شهابسنگی یافتیم که قبلاً آنها را ردگیری نکرده بودیم.»
نتایج این تحقیقات در مجلهی Nature Geosciences به چاپ رسیده است.
نوشته: SciNews
ترجمه: امید محمدی – مجله علمی ایلیاد