سرگذشت قاره‌ی جنوبگان در فصل انقراض بزرگ

مجله علمی ایلیاد – مطالعه‌ای جدید نشان می‌دهد که چگونه زندگی دریایی در اطراف قاره‌ی جنوبگان پس از حادثه انقراض که دایناسورها را از بین برده است، ترمیم و احیا شده است. گروهی تحقیقاتی با مطالعه‌ی بیش از ۳۰۰۰ فسیل دریایی که از آب‌های قاره‌ی جنوبگان جمع‌آوری شده بود، به بررسی چگونگی احیا و ترمیم زندگی در کف دریا پس از انقراض بزرگ کرتاسه-پالئوژن در ۶۶ میلیون سال پیش پرداختند. آن‌ها نشان دادند که یک میلیون سال طول می‌کشد تا اکوسیستم دریایی به سطوح پیش از انقراض بازگردد. نتایج به‌دست آمده در مجله‌ی Palaeontology منتشر شده است.

انقراض کرتاسه-پالئوژن حدود ۶۰ درصد از گونه‌های دریایی اطراف قاره‌ی جنوبگان و ۷۵ درصد گونه‌ها در سراسر جهان را از بین برد. قربانیان انقراض شامل دایناسورها و آمونیت‌ها بودند. این انقراض ناشی از برخورد یک سیارک ۱۰ کیلومتری در شبه جزیره‌ی یوکاتان مکزیک بود و زمانی رخ داد که زمین دچار بی‌ثباتی ناشی از فعالیت‌های گسترده‌ی آتشفشانی بود. تغییرات آب و هوایی سریع، تاریکی جهانی و فروپاشی زنجیره‌های غذایی، حیات را در سراسر جهان، تحت تاثیر قرار داد.

انقراض کرتاسه-پالئوژن اساساً تاریخ تکامل زندگی زمین را تغییر داد. ریشه‌های موفقیت فعلی اکثر گروه‌های حیوانی که امروزه بر اکوسیستم مدرن تسلط یافته‌اند، مانند پستانداران را می‌توان تا پس از این انقراض بزرگ ردیابی کرد. گروهی از دانشمندان موسسه‌ی تحقیقات اقلیم‌های قطبی بریتانیا، دانشگاه نیومکزیکو و تحقیقات زمین‌شناسی دانمارک و گرینلند نشان می‌دهند که در قاره‌ی جنوبگان، برای بیش از ۳۲۰،۰۰۰ سال پس از انقراض، تنها حلزون‌هایی که در محیط‌های امن کف دریاهای قاره‌ی جنوبگان حکم‌فرمایی می‌کردند، باقی مانده بودند. پس از آن یک میلیون سال طول کشید تا تعداد گونه‌ها به سطوح پیش از انقراض برسد.

نویسنده‌ی این مقاله، دکتر «روآن ویتل» یکی از متخصصان مطالعات قاره‌ی جنوبگان بریتانیا می‌گوید: «این مطالعه به ما نشان می‌دهد که چگونه تغییرات محیطی سریع می‌تواند بر تکامل زندگی تاثیر بگذارد. نتایج ما نشان می‌دهد که پیوند واضحی در زمان احیاء گونه‌های جانوری و احیاء سیستم‌های دیگر در زمین وجود دارد.»

دکتر «جیمز ویتس» متخصص علوم شناختی در دانشگاه نیومکزیکو می‌گوید: «کشف ما نشان می‌دهد که اثرات انقراض کرتاسه-پالئوژن واقعاً جهانی بودند و حتی اکوسیستم‌های قاره‌ی جنوبگان که حیوانات با تغییرات زیست محیطی در عرض‌های جغرافیایی بالا، مانند مشکلات تامین نور و غذا با تغییرات فصلی سازگار بودند، برای صدها هزار سال بعد از انقراض بزرگ تحت تاثیر قرار گرفته‌اند.»