نقشهی سهبُعدی کهکشان راهشیری
نقشهی سهبُعدی کهکشان راهشیری
مجله علمی ایلیاد - ستارهشناسان با اندازهگیری فاصلهی خورشید با هزاران ستارهی متغیر در کهکشان راهشیری و همچنین فاصلهی آن از اجرام کیهانی پراکنده شده در کهکشان، توانستهاند نقشهای با بزرگترین مقیاس از کهکشان راهشیری را تهیه کنند. این نقشهی سهبُعدی جدید در مجلهی Science شرح داده شده است. ستارههای متغیر بهطور منظم ضربان دارند و درخشندگی آنها در بازههای زمانی یک تا ۱۰۰ روزه تغییر میکند. متغیرهای کلاسیک جوان هستند و کمتر از ۴۰۰ میلیون سال عمر دارند و در حقیقت ستارههای غولپیکری هستند؛ در صورتی که دیگر ستارههای متغیر به گروه ستارههای پیر تعلق دارند.
درخشش ذاتی ستارههای متغیر کلاسیک در بازهی ۱۰۰ تا ۱۰،۰۰۰ برابر درخشندگی خورشید است. با این درخشندگی، دیدن این ستارهها با وجود ابرهای کیهانی و گاز و گرد و غبار موجود در کهکشان نیز امکانپذیر است. به همین خاطر، این ستارهها اجرام ایدهآلی برای ردیابی فواصل و تغییرات رخ داده در فضا هستند.
دکتر «رادک پولسکی» از دانشگاه ایالتی اوهایو و رصدخانهی ستارهشناسی دانشگاه ورشو، میگوید: «مشکلی که ستارهشناسان برای مطالعهی کهکشان راهشیری دارند این است که ما درون این کهکشان قرار داریم و دیدن نقاط دوردست آن برای ما مشکل است. چیزی که ما در این مطالعه انجام دادیم و تا کنون انجام نشده بود، این است که نمونههای بزرگ و نایکنواختی از اجرام موجود در کهکشان را انتخاب کردیم و مدلی برای کهکشان راهشیری ساختیم.»
دکتر پولسکی و همکارانش مکان ۲،۴۳۱ ستارهی متغیر را شناسایی کردند. اغلب این ستارهها توسط پروژههای «OGLE» و «ASAS-SN» کشف شدهاند. از ترکیب دادههای نوری و مادون قرمز برای تعیین بازههای زمانی ضربان ستارهها و توزیع این ستارهها و دیگر اجرام کیهانی مرتبط با آنها در کل کهکشان استفاده شد.
دانشمندان دریافتند که در لبههای کهکشان راهشیری یک حالت پیچ و تاب در حال توسعه است. هر چقدر ستارهها دورتر از مرکز باشند، این پیچ و تاب شدیدتر است. دکتر «پرزمک مورز» از دانشگاه ورشو، میگوید: «نقشهی ما نشان میدهد که دیسک کهکشان راهشیری هموار نیست، بلکه به هم پیچیده و تابدار است. این اولین بار است که ما با استفاده از اجرام منفرد این نقشهی سهبُعدی را ساختهایم. این مطالعه میتواند به ما بشناساند که چه ستارههایی در حال شکلگیری هستند و چگونه تکامل یافتهاند.»