آیا قرار است پلوتو به جمع سیارهها باز گردد؟
آیا قرار است پلوتو به جمع سیارهها باز گردد؟
مجله علمی ایلیاد - در عکس بالا، تصاویر پلوتو را میبینید که با فضاپیمای افقهای نو تهیه شده است. ناحیهی قلب شکل در این عکس «منطقه تومبا» نام دارد. اگرچه بیش از یک دهه پیش پلوتو از ردهی سیاره ساقط شد، اما طرفداران این جرم مظلومِ منظومهی شمسی میخواهند شاهد بازگشت این سیاره به جمع سیارههای منظومهی شمسی باشند. مدیر ناسا «جیم برایدنستاین»، در اظهارات خود در نشست مطبوعاتی روز جمعه ۲۳ آگوست به گفتگو در خصوص پلوتو پرداخت. برایدنستاین اخیراً در یک رویداد رباتیک در کلرادو خاطرنشان کرد: «همانطور که میدانید، پلوتو از نظر من یک سیاره است؛ شما هم میتوانید جایی یادداشت کنید که روزگاری مدیر ناسا از پلوتو به عنوان یک سیاره یاد کرد.»
این اظهار نظر با تصمیم اتخاذ شده توسط اتحادیه بینالمللی اخترشناسی در سال ۲۰۰۶ همخوانی ندارد. در این اتحادیه، اخترشناسان رای به جداییِ پلوتو از سیارههای منظومهی شمسی صادر کردند. اما مطابق میل طرفداران پلوتو، برایدنستاین مجدداً میخواهد شکوه را برای این جرم کوچک بازگرداند. برایدنستاین گفت: «پلوتو یک سیاره است و من نظرم را عوض نخواهم کرد. من اینطوری یاد گرفتم و به این دیدگاه متعهد هستم.»
«کلاید تامبا» اخترشناس آمریکایی در سال ۱۹۳۰ موفق به کشف پلوتو شد. پس از اینکه مشخص شد پلوتو تنها در کمربند کویپر به سر میبرد، برخی محققان در اواخر دههی ۱۹۹۰ ماهیت سیارهای پلوتو را زیر سوال بردند. پس از سالها بحث و کشف اِریس که جرم سماوی دوردست و حتی بزرگتر از پلوتو است، در سال ۲۰۰۵، پلوتو جایگاه خود را از دست داد و دیگر از آن بهعنوان یک سیاره یاد نشد. در عوض، اتحادیه بینالمللی اخترشناسی اعلام کرد که باید پلوتو و اجرام مشابه را در زمرهی سیارههای کوتوله دستهبندی کرد.
بر اساس نظر اتحادیه بینالمللی اخترشناسی، برای اینکه جرمی سیاره نامیده شود، باید به دور خورشید بگردد، شکل نسبتاً گِردی داشته باشد و مجاورت مدار خود را از اجرام کوچک پاکسازی کند. اخترشناسانی که در سال ۲۰۰۶ آن تصمیم را گرفتند، متقاعد نشده بودند که پلوتو این معیارها را دارد. این تصمیم با چالشها و جدلهای زیادی روبهرو شد و تا به امروز هم این مشاجرهها ادامه دارد. خیلی از دانشمندان و حتی مردم عادی هنوز به پلوتو در جایگاه یک سیاره نگاه میکنند. «الن استرن» یکی از برجستهترین طرفداران پلوتو و بازرس ارشد عملیات افقهای نو ناسا است. کاوشگر افقهای نو در سال ۲۰۱۵ به مقصد پلوتو پرواز کرد و از دنیای متفاوت و بسیار پیچیدهای رونمایی کرد که دشتهای پهناور یخ-نیتروژن و کوههای بزرگی دارد.
استرن از مدتها پیش تصمیم اتحادیه بینالمللی اخترشناسی را غیرعلمی قلمداد کرده و مدعی شده است که این کار با هدف خاصی انجام شد؛ اینکه تعداد سیارههای رسمی را در عدد قابل مدیریتی حفظ کنند.