کشفی برای غلبه بر سرماخوردگی

مجله علمی ایلیاد - مقابله با ویروس‌ها یکی از مشکلات عمده‌ی علم پزشکی است. واکسن‌ها موفقیت‌های بزرگی را رقم زده‌اند، ولی آن‌ها نیز فقط با تعدادی از ویروس‌های شناخته شده مقابله می‌کنند. در واقع واکسن‌ها سیستم ایمنی بدن را آموزش می‌دهند تا در آینده با ویروس‌های خاصی مقابله کند. یکی دیگر از راهکارها ضدویروس‌هایی هستند که از تکثیر ویروس‌ها جلوگیری می‌کنند و زمانی می‌توان از آن‌ها استفاده کرد که زود به زود، عفونت به بدن وارد شده باشد. توسعه‌ی ضدویروس‌های ایمن سخت است، زیرا آن‌ها معمولاً می‌توانند به سلول‌های میزبان نیز آسیب وارد کنند.

بنابراین یکی از مشکلاتی که مقابله با ویروس‌ها را سخت می‌کند این است که گوناگونی آن‌ها بسیار زیاد است. به عنوان مثال، ویروسی که بیش از نصف سرماخوردگی‌های مرسوم را ایجاد می‌کند، «رینوویروس» نام دارد که حدود ۱۶۰ نوع مختلف دارد. ساختن بیش از ۱۰۰ واکسن برای درمان یک بیماری واقعاً عملی نیست و با این حال ویروس‌های دیگری نیز می‌توانند باعث سرماخوردگی شوند. برخی از ویروس‌ها نیز می‌توانند طوری جهش پیدا کنند که نسبت به داروها مقاوم باشند و زنده بمانند.

در مطالعه‌ای که اخیراً در Nature Microbiology منتشر شده است، «جان کارت» و همکارانش از دانشگاه استنفورد گزارش کرده‌اند، ژنی را پیدا کرده‌اند که پروتئین مورد نیاز برای تکثیر طیف وسیعی از ویروس‌ها شامل رینوویروس را تولید می‌کند. آزمایش‌های انجام شده بر روی سلول‌های انسانی و موش‌ها نشان داده است که طیف وسیعی از ویروس‌ها بدون این پروتئین نمی‌توانند تکثیر شوند. با این کشف شاید بتوان گفت که راه برای ساخت ضدویروس‌هایی که چندین بیماری شامل انواع سرماخوردگی را مهار می‌کنند، هموار می‌شود.

دکتر کارت و همکارانش موش‌هایی را که مهندسی ژنتیک شده بودند و پروتئین «SETD3» نداشتند را مورد بررسی قرار دادند و دریافتند که ویروس‌ها از این پروتئین به عنوان بخشی از دستگاه کپی برای تکثیر خود استفاده می‌کنند.

دانشمندان می‌گویند که می‌توان داروهایی ساخت که تولید این پروتئین را مختل کند، ولی شاید این کار بتواند اثرات جانبی فراوانی ایجاد کند. باید مطالعات بیشتری در این زمینه انجام شود تا بدون داشتن اثرات جانبی از مشارکت این پروتئین در تکثیر ویروس‌ها جلوگیری شود. دکتر کارت و همکارانش برنامه دارند تا مواد شیمیایی موثر بر این پروتئین را شناسایی کنند و امیدوار هستند بتوانند با ویروس‌هایی که در مقابل داروها مقاوم می‌شوند، مقابله کنند.