چرا بدن ما به آنتیبیوتیکها مقاوم شده است؟
چرا بدن ما به آنتیبیوتیکها مقاوم شده است؟
مجله علمی ایلیاد - جهان رشد اقتصادی بیسابقهای را برای کشورهای با درآمد پایین و متوسط تجربه میکند. افراد زیادی در هند، چین، آمریکای لاتین و آفریقا در حال پولدارتر شدن هستند و مصرف گوشت و فرآوردههای لبنی آنها در حال افزایش است. در آفریقا مصرف گوشت ۵۰ درصد افزایش یافته است. این افزایش در آسیا و آمریکای لاتین حدود ۶۶ درصد است.
برای برآورده کردن نیاز این انسانها به این حجم از محصولات، باید میزان تولید دام افزایش یابد که یکی از راهکارهای آن افزایش مصرف داروهای ضدمیکروبی است. دامداران از این داروها برای جلوگیری از بیماریهای دام استفاده میکنند تا تولید خود را بیشتر کنند. این داروها برای افزایش وزن دام نیز مورد استفاده قرار میگیرند. مصرف بیرویهی این داروها عواقب جدی دارد؛ تعداد باکتریهایی که به داروهای ضدمیکروبی مقاوم هستند در سراسر دنیا افزایش مییابد، داروها کارایی خود را از دست میدهند و سلامت دامها و انسانها به خطر میافتد.
برنامههای کنترل مصرف این داروها در کشورهای در حال توسعه به نسبت کشورهای توسعه یافته و صنعتی کمتر رعایت میشود. تیم محققین به سرپرستی «توماس ونبوکل» از موسسهی ETH زوریخ، اخیراً نقشهای از مقاومت میکروبی را در کشورهای با درآمد کم و متوسط تهیه کردهاند که در مجلهی Science چاپ شده است. بر اساس این نقشه، مکانهایی که مقاومت به دارو در آنها بالا است، عبارتاند از شمالشرق چین، شمالشرق هند، جنوب برزیل، ایران و ترکیه.
در این کشورها باکتریهای مشخص شده در نقشه، به تعداد زیادی از داروها مقاوم هستند. این داروها نه تنها برای دامها استفاده میشوند، بلکه برای انسانها نیز تجویز میشوند. جالب این است که تا کنون در آفریقا این مقاومت به دارو فقط در نیجریه و اطراف ژوهانسبورگ مشاهده شده است. بیشترین مقاومت به داروهایی مانند تتراسایکلین، سولفونامید، پنیسیلین و کینولون ایجاد شده است. در برخی از مناطق این داروها به طور کل تاثیر خود را از دست دادهاند.
محققین اندیس جدیدی معرفی کردهاند تا بتوانند مقاومت به داروهای چندگانه را نیز ردیابی کنند. این اندیس برای مرغ و خوک طی بیست سال گذشته سه برابر شده است. ونبوکل میگوید: «این الگو نشان میدهد که داروها روز به روز در حال از دست دادن اثرات خود هستند. این موضوع بر روی پایداری صنعت دامداری و همچنین سلامت مصرفکنندگان اثرگذار است.» تیم محققین موسسهی ETH زوریخ، دانشگاه پرینستون و دانشگاه آزاد بروکسل برای تهیهی نقشهی حاضر، هزاران مقاله و گزارش را از سراسر دنیا جمعآوری کردهاند. با این حال این نقشه نواقصی نیز دارد.