انسانها چقدر اتمسفر زمین را آلوده کردهاند؟
انسانها چقدر اتمسفر زمین را آلوده کردهاند؟
مجله علمی ایلیاد - متان یکی از گازهای گلخانهای قدرتمند است و تاثیر زیادی در پدیدهی گرمایش جهانی دارد. طی سه قرن گذشته، رها شدن متان در اتمسفر تقریباً ۱۵۰ درصد افزایش یافته است، ولی محققین تا کنون دقیقاً نمیدانستند منشاء این افزایش کجا است. گازهای گیراندازی شده در زمین و فعالیتهای انسانی را میتوان به عنوان منابع بالقوه در نظر گرفت.
«بنجامین همیل» و همکارانش از دانشگاه روچستر، با اندازهگیری سطح متان در نمونههای هوای دورهی باستان به این نتیجه رسیدهاند که تا کنون نقش فعالیتهای انسانی در آزاد شدن متان به اتمسفر کمتر از واقعیت در نظر گرفته میشده است. انسانها از طریق سوختهای فسیلی حجم زیادی متان به اتمسفر میفرستند. این محققین در مقالهای که در مجلهی Nature به چاپ رساندهاند، ثابت کردهاند که کاهش استفاده از سوختهای فسیلی، میتواند تاثیر زیادی در این موضوع داشته باشد.
متان پس از دیاکسیدکربن، بیشترین اثر گلخانهای را دارد و باعث گرمایش زمین میشود. این گاز نسبت به دیاکسیدکربن ماندگاری کمتری در اتمسفر دارد و ظرف ۹ سال از بین میرود، ولی دیاکسیدکربن یک قرن در اتمسفر باقی میماند. با این تفاسیر میتوان برای کاهش اثرات گرمایش زمین متان را هدف قرار داد. زیرا اگر امروز آزاد شدن دیاکسیدکربن به اتمسفر متوقف شود، هنوز هم باقی ماندهی زیادی از این عنصر در اتمسفر وجود دارد که تا صد سال دیگر نمیتوان کاری برای آن کرد. متان آزاد شده در اتمسفر را میتوان در دو دسته طبقهبندی کرد؛ متان ناشی از سوختهای فسیلی که میلیونها سال در یک جا مدفون شده بودند و ایزوتوپ کربن-۱۴ در آن واپاشی شده است و متان زیستی که به گیاهان و دنیای حیوانات مربوط است و ایزوتوپ کربن-۱۴ هنوز در آن وجود دارد.
محققین قادر هستند مقدار متان آزاد شده به اتمسفر را با دقت در طول یک سال محاسبه کنند، ولی این که بدانند از هر دسته چه مقدار به اتمسفر وارد میشود، ساده نیست. برای دستیابی به این هدف، همیل و همکارانش تصمیم گرفتند به گذشتهها برگردند. آنها یخچالهای گرینلند را حفاری کردند و از اعماق آن نمونههای یخ برداشتند. در این نمونههای یخ، حبابهای هوایی وجود دارد که هوای قرنهای گذشته را درون خود دارند. دانشمندان ترکیبات موجود در هوای قرن هجدهم، یعنی قبل از انقلاب صنعتی را با ترکیبات هوای امروزی مقایسه کردهاند و به این نتیجه رسیدهاند که متان ناشی از سوختهای فسیلی در آن دورهها وجود نداشته است. آنها به این نتیجه رسیدهاند که متان ناشی از فعالیتهای انسانی بین ۲۵ تا ۴۰ درصد بیشتر از مطالعات گذشته بر روی میزان کل متان موجود در اتمسفر اثر دارد.