چه چیزی باعث شد تا حفر عمیقترین چاه جهان در روسیه متوقف شود؟
چه چیزی باعث شد تا حفر عویقترین چاه در روسیه متوقف شود؟
مجله علمی ایلیاد - قبل از اینکه تصور عمیقترین چاه جهان ذهن شما را تسخیر کند، باید بدانید که قطر این چاه روسی حدود ۲۳ سانتیمتر است و امکان ندارد درون آن سقوط کنید. این چاه بهنام «چاه فوق عمیق کولا» شناخته میشود و عمق آن ۱۲،۲۶۲ متر است. کندن این چاه حدود بیست سال زمان برده است. نیت از حفر چاه این بوده است که متولیان کار میخواستند بدانند کندن چاه تا چه اعماقی امکانپذیر است. آنها انتظار داشتند بتوانند این چاه را تا ۱۴،۵۰۰ متری ادامه دهند، ولی با رسیدن به دماهای بسیار بالا مجبور شدند کار حفر چاه را متوقف کنند. چندی پیش شایعاتی دربارهی شنیدن صداهایی اسرارآمیز از درون این چاه در فضای مجازی منتشر شد که از پایه دروغ بودند.
در عمق ۱۲ کیلومتری، دمای سنگهای ۲.۷ میلیارد سالهی زمین، به ۱۸۰ درجه رسیده که تقریباً دو برابر پیشبینی دانشمندان بوده است. این دمای بالا باعث تغییر شکل دریلهای حفاری، شده است و امکان ادامهی کار را از مهندسین گرفته است. حتی خود سنگها نیز در این اعماق حالت انعطافپذیر داشتهاند. دانشمندان روسی گفتهاند که سنگهای اعماق زمین بیش از اینکه رفتار مانند سنگ داشته باشند، مانند پلاستیک رفتار میکنند.
حفر این چاه در سال ۱۹۹۲ متوقف شده و محل انجام این حفاری نیز یک دهه بعد بهطور کل رها شده است. انسانها در سالهای بعد در میدان نفتی الشاهین قطر و جزایر ساخالین روسیه نیز چاههای ۱۲ کیلومتری حفر کردهاند، ولی هنوز هم چاه کولا عمیقترین چاه جهان است.
از دلایل حفر چاههای عمیق توسط انسانها میتوان به استخراج منابعی مانند سوختهای فسیلی و فلزات اشاره کرد. یک معدن مس ۱۰۰ ساله در ایالت یوتای آمریکا دارای چاهی به عمق حدوداً یک کیلومتر است که حدود ۴ کیلومتر نیز در عرض ادامه پیدا کرده است. معدن الماس کیمبرلی واقع در آفریقای جنوبی نیز یک چاه ۲۱۵ متری دارد که عمیقترین چاهی است که توسط خود انسانها و بدون کمک ماشینها حفر شده است.
برخی از چاهها نیز با مقاصد علمی حفر شدهاند. برای جستجو به دنبال نوترینوها باید شناساگرهای این ذرات زیراتمی را در اعماق زمین قرار داد. دانشگاه ویسکانسین برای این کار، یک چاه ۲.۵ کیلومتری در قطب جنوب حفر کرده است. چاه کولا در روسیه نیز با مقاصد علمی برای بررسی وضعیت پوسته و جبهی زمین حفر شده است.
در سال ۱۹۸۵ آمریکاییها برنامهریزی کردند که کف اقیانوس آرام را حفر کنند تا بتوانند به جبهی زمین برسند. زمانی که حفاری در سال ۱۹۶۶ به ۱۸۳ متری رسید، این پروژه نیز متوقف شد. آلمانیها نیز در دههی ۹۰ میلادی در منطقهی باواریا یک چاه ۱۰ کیلومتری حفر کردند، ولی به صفحات تکتونیکی رسیدند و دمای ۶۰۰ درجهای را تجربه کردند و مجبور به کنار گذاشتن ادامهی کار شدند. ژاپنیها نیز کف اقیانوس را بیش از ۳ کیلومتر حفر کردند و به عمیقترین چاه زیر دریا برای مقاصد علمی دست یافتند. شرکت بریتیش پترولیوم نیز در سال ۲۰۱۰ یک چاه نفت را در زیر دریا تا حدود ۸ کیلومتری حفر کرد.