سیارهای که از آسمان آن آهن میبارد
سیارهای که از آسمان آن آهن میبارد
مجله علمی ایلیاد - محققین با استفاده از تلسکوپ VLT، سیارهای را کشف کردهاند که حدس میزنند از آسمان آن آهن میبارد. دما در روزهای این سیارهی بزرگ تا ۲،۴۰۰ درجهی سانتیگراد بالا میرود که این دما میتواند فلزات را بخار کند. بادهای قوی میتوانند بخار آهن را به قسمتهای سردتر برده و باعث بارش قطرات باران شوند.
پروفسور «دیوید ارنریچ» از دانشگاه ژنو سوئیس، بهعنوان سرپرست تیم تحقیقاتی که مقالهی خود را در مجلهی Nature به چاپ رساندهاند، میگوید: «شاید بتوان گفت این سیاره همیشه در زمان بعدازظهر بارانی میشود؛ البته باران آهنی.» سیارهای که این محققین کشف کردهاند، «WASP-76b» نام دارد و در فاصلهی ۶۴۰ سال نوری از زمین در صورت فلکی حوت قرار دارد.
این پدیده به این دلیل رخ میدهد که همیشه یک طرف سیارهی کشف شده به سمت ستارهی میزبان آن است و طرف دیگر آن همیشه تاریک است. حالت گردش این سیاره به دور سیارهی میزبانش، مانند گردش ماه به دور زمین است.
تشعشعات دریافتی قسمت روز این سیاره از سوی ستارهی میزبانش هزاران برابر زمین از سوی خورشید است. بر روی طرف روز سیاره، گرما آنقدر زیاد است که مولکولها تبدیل به اتم میشوند و فلزاتی مانند آهن به صورت بخار به اتمسفر وارد میشوند. تفاوت دمایی بالا بین دو طرف این سیاره آنقدر زیاد است که باعث ایجاد بادهای قدرتمند میشود. این بادها باعث به حرکت درآوردن بخار فلزات و هدایت آنها به سمت نیمهی تاریک سیاره میشوند. دما در طرف تاریک این سیاره حدود ۱،۵۰۰ درجهی سانتیگراد است.
ابزار «ESPRESSO» که بر روی تلسکوپ VLT قرار دارد، توانسته است ثابت کند که طرف روز و شب این سیاره از نظر شیمیایی نیز با یکدیگر متفاوت هستند. آنها رد شدیدی از آهن را در مرز بین روز و شب سیاره پیدا کردهاند. این رد آهن در طرف روز سیاره پیدا نشده است و دانشمندان اعتقاد دارند، دلیل این پدیده وجود بادهای قدرتمند است.
«ماریا زاپاترو» بهعنوان مسئول تیم ESPRESSO، میگوید: «رصدهای ما نشان میدهند که غلظت آهن در برخی از مناطق WASP-76b بسیار بالا است. باد باعث میشود این آهن به مقدار کم در طرف تاریک سیاره نیز پیدا شود.» این ابزار توسط تیمی متشکل از دانشمندان پرتغالی، ایتالیایی، اسپانیایی و سوئیسی ساخته شده و رصدهای آن در سپتامبر سال ۲۰۱۸ انجام شده است.