آیا ویروس کرونا ساختهی دست بشر باشد؟
آیا ویروس کرونا ساختهی دست بشر باشد؟
مجله علمی ایلیاد - آنالیز ژنوم کرونا ویروس جدید با نام علمی «SARS-CoV-2» که باعث بروز بیماری کووید-۱۹ میشود، نشان داده است که ویروس در آزمایشگاه ساخته نشده و به عبارتی مهندسی نشده است. از زمانی که اولین مبتلایان به کووید-۱۹ در ووهان چین گزارش شدند، بحثهای زیادی در مورد منشاء بروز این بیماری در جامعهی علمی جهان بروز کرده است. SARS-CoV-2 که با نام «2019-nCoV» نیز شناخته میشود، در واقع هفتمین کرونا ویروسی است که انسانها را درگیر خود کرده است. از بین این هفت ویروس، سارس، مرس و SARS-CoV-2 بیماریهای شدیدی ایجاد میکنند، ولی دیگر کرونا ویروسهای کشف شده فقط علائم کمی ایجاد میکنند.
مدت زمان کمی پس از همهگیری کرونا ویروس جدید، دانشمندان چینی توالی ژنوم آنرا کشف کردند و این ژنوم در اختیار دانشمندان سراسر دنیا قرار دادند. دکتر «کریستیان آندرسون» از موسسهی تحقیقاتی اسکریپس با همراهی همکارانش از این توالی ژنوم استفاده کردند تا منشاء و سیر تکامل کرونا ویروس جدید را پیدا کنند. دکتر آندرسون میگوید: «مقایسهی دادههای مربوط به توالی ژنوم کرونا ویروسهای شناخته شده با توالی ژنوم کرونا ویروس جدید، نشان داده است که این ویروس جدید دارای منشاء طبیعی است.»
دانشمندان اطلاعات ژنتیکی ویروس جدید را آنالیز کردند و روش نفوذ ویروس به دیوارههای بیرونی سلولهای انسانی و حیوانی را کشف کردند. آنها به طور خاص بر روی دو مشخصهی مهم پروتئین تهاجمی ویروس تمرکز کردند؛ پروتئین گیرنده و قفلکننده «RBD» که یک چنگک محسوب میشود و درون سلول میزبان وارد میشود و پروتئین دیگری که به ویروس اجازه میدهد دیوارهی سلول میزبان را باز کند و وارد آن شود.
پروتئین RBD از کرونا ویروس جدید به نحوی تکامل یافته است که بهطور دقیق هدف خود را در سلولهای انسانی پیدا میکند. هدف این پروتئین «ACE2» نام دارد که در تنظیم فشار خون انسان نقش مهمی دارد. از آنجا که این پروتئین در قفل شدن با سلولهای انسانی کارایی بالایی ندارد، محققین متوجه شدهاند که این ویروس طبیعی است و در نتیجهی مهندسی ژنتیک ایجاد نشده است. این شواهد در مورد طبیعی بودن ویروس جدید با دادههای مربوط به ساختار مولکولی کرونا ویروس جدید نیز تطابق دارد.
اگر کسی میخواست این ویروس را مهندسی کند، احتمالاً آن را از روی ویروس شناخته شدهای که باعث بیماری میشود میساخت؛ در صورتی که دانشمندان کشف کردهاند که کرونا ویروس جدید از اساس با ویروسهای شناخته شده متفاوت است و با ویروسهای موجود در بین خفاشها و مورچهخوارها شباهت دارد.
دکتر «اندرو رمبات» از دانشگاه ادینبرو، میگوید: «اگر این سناریو را قطعی بدانیم که کرونا ویروس جدید از حیوانات به انسانها منتقل شده است، احتمال اینکه در آینده شیوعهای جدیدی از نسخههای جدید این ویروس را در دنیا داشته باشیم بالا است، زیرا این نسخههای جدید در بین حیوانات وجود خواهند داشت و بالاخره به انسانها نیز منتقل میشوند. احتمال کمتری نیز وجود دارد که این ویروس در بین خود انسانها به نسخههای جدیدی برسد و دوباره شیوع پیدا کند.»
نتایج این مطالعه در مجلهی Nature Medicine منتشر شده است.