رصد درخشش نور سبز مرموز، در اطراف مریخ
رصد درخشش نور سبز مرموز، در اطراف مریخ
مجله علمی ایلیاد - ستارهشناسان توانستهاند درخشش کمنور سبز رنگی را در اتمسفر مریخ کشف کنند. این رنگ ناشی از اکسیژن موجود در اتمسفر سیارهی سرخ است. این پدیده بر روی زمین کاملاً شاخته شده است و در شفقهای قطبی به آسانی قابل مشاهده است، ولی تا کنون در سیارات دیگر کشف نشده بود.
این تلالوی سبز رنگ، توسط آژانس فضایی اروپا و مدارگرد سازمان فضایی روسیه کشف شده و در مجلهی Nature Astronomy گزارش شده است. مدارگرد روسی کاشف این تلالو، از سال ۲۰۱۶ در حال گردش به دور مریخ بوده است و ابزارهای نصب شده بر روی آن ترکیبات اتمسفر مریخ را رصد کرده و تغییرات آن در فصول مختلف را کنترل میکردند.
دکتر «جین کلاود» بهعنوان نویسندهی اول مقالهی این تیم تحقیقاتی، میگوید: «یکی از روشنترین پرتوهای نوری که روی زمین مشاهده میشود، همان درخششهای شبانه است. این درخششها در واقع اتمهای اکسیژن هستند که طول موج خاصی از نور را منتشر میکنند که تا کنون روی هیچ سیارهی دیگری مشاهده نشده بود. البته از ۴۰ سال پیش تا کنون پیشبینی میشد که این انتشارات بر روی مریخ نیز وجود داشته باشند، ولی بالاخره امسال توانستیم وجود آنرا کشف و اثبات کنیم.»
اتمسفر مریخ تنها یک درصد فشار اتمسفر زمین را دارد و عموماً از دیاکسیدکربن ساخته شده است. بر اساس مطالعهی دانشمندان، اکسیژنی که اکنون روی مریخ شناسایی شده، مستقیماً از دیاکسیدکربن تولید شده است. نور ماورا بنفش ناشی از تابش خورشید، باعث شکسته شدن تعداد کمی از مولکولهای دیاکسیدکربن شده و مونواکسیدکربن و اکسیژن تولید کرده است.
دکتر کلاود اضافه میکند: «رصد زمین از روی مریخ با مدلهای تئوری قبلی مطابقت داشته، ولی با درخششهایی که ما در اطراف زمین مشاهده میکنیم، تطابق ندارد. بنابراین هنوز در مورد اینکه اتمهای اکسیژن چگونه رفتار میکنند، اطلاعات کمی داریم. دانستن این رفتارها در درک فیزیک اتمی و کوانتومی تاثیر بهسزایی دارد.»
رصدهایی که دانشمندان از طریق آنها درخشش سبز در اطراف مریخ را مشاهده کردهاند، از ارتفاع ۲۰ تا ۴۰۰ کیلومتری سطح مریخ انجام شده است. هر روز ۲۴ بار ابزار نصب شده بر روی مدارگرد به عکسبرداری از اتمسفر مریخ میپردازند. محققین نشان دادهاند که انتشارات نور سبز در ارتفاعات ۸۰ کیلومتری سطح مریخ قویترین حالت را داشتهاند و تغییر فاصلهی مریخ و خورشید تاثیر زیادی روی این انتشارات سبز داشته است.
نادانستهها در مورد اتمسفر مریخ هنوز خیلی زیاد است، ولی اینگونه رصدها میتواند راهی برای بررسی وضعیت تکاملی اتمسفر این سیاره باشد.