با ۱۰ ستاره‌ی پُرنور آسمان شب آشنا شوید

مجله علمی ایلیاد - پرنورترین ستاره در آسمان شب زمین «شباهنگ» نام دارد که به نام ستاره‌ی سگ نیز شناخته می‌شود و البته نام رسمی آن «آلفا سگ‌بزرگ» است. این ستاره در صورت فلکی سگ‌بزرگ قرار دارد. شباهنگ که معادل لاتین آن «سیروس» است، در زبان یونانی به معنی درخشان است. در واقع فقط ایستگاه فضایی بین‌المللی، تعدادی از سیارات و ماه کامل در شب پرنورتر از شباهنگ مشاهده می‌شوند. ستاره‌ی شباهنگ در زمستان‌های نیمکره‌ی شمالی به راحتی قابل مشاهده است، زیرا موقعیت آن در آسمان شب بهتر می‌شود. جرم این ستاره دو برابر خورشید است و به خاطر فاصله‌ی کم آن از زمین بسیار درخشان دیده می‌شود.

ستاره‌ی شباهنگ در واقع جزئی از یک سیستم ستاره‌ای دوتایی است که «شباهنگ آ» و «شباهنگ ب» ستاره‌های این سیستم هستند. سیستم‌های دوگانه در واقع دو ستاره هستند که حول یک مرکز می‌چرخند و به صورت گرانشی به یکدیگر مرتبط هستند. در سال ۱۸۶۲ ستاره‌شناسان دریافتند که شباهنگ آ دارای یک همزاد دیگر است که ۱۰،۰۰۰ بار کم‌نورتر از شباهنگ آ است. شباهنگ ب با چشم غیرمسلح قابل مشاهده نیست. این ستاره در واقع یک کوتوله‌ی سفید است که به نظر می‌رسد در آخرین مراحل تبدیل به کوتوله‌ی سیاه شدن باشد.

واضح است که برخی از ستاره‌ها درخشان‌تر از دیگر ستارگان هستند، ولی آیا تا کنون به دلیل این حقیقت فکر کرده‌اید؟ عوامل متعددی در درخشانی ستاره‌ها نقش دارند که از آن جمله می‌توان به اندازه‌ی ستاره و فاصله‌ی آن از زمین اشاره کرد. درخشان‌ترین ستاره‌ای که از روی زمین دیده می‌شود «خورشید» است، زیرا نزدیک‌ترین ستاره به ما است. دیگر ستاره‌های درخشان آسمان شب به ترتیب زیر هستند:

این ستاره همانطور که اشاره شد در صورت فلکی سگ بزرگ قرار دارد و ۸.۶ سال نوری از زمین فاصله دارد و از همه‌ جای زمین به وضوح دیده می‌شود.

 

این ستاره در صورت فلکی شاه تخته قرار دارد و ۳۰۹ سال نوری از زمین فاصله دارد. این ستاره در نیمکره‌ی شمالی زمین به ندرت قابل مشاهده نیست.

 

این ستاره در صورت فلکی قنطورس قرار دارد و فاصله‌ی آن از زمین ۳۷ سال نوری است. این ستاره نیز در نیمکره‌ی شمالی زمین قابل مشاهده است.

 

آرکتوروس که در فارسی به‌آن «ستاره‌ی ژوبین‌دار» گفته می‌شود، در صورت فلکی گاوران قرار دارد و فاصله‌ی ۳۷ سال نوری از زمین دارد. این ستاره نیز در نیمکره‌ی شمالی زمین دیده می‌شود.

 

ستاره‌ی وگا در صورت فلکی شلیاق یا چنگ رومی قرار دارد و فاصله‌ی آن از زمین ۲۵.۵ سال نوری است. وگا نیز در نیمکره‌ی شمالی دیده می‌شود.

 

این ستاره در صورت فلکی ارابه‌ران قرار گرفته است و فاصله‌ی آن از زمین ۴۲ سال نوری است. سروش یا کاپلا نیز در نیمکره‌ی شمالی دیده می‌شود.

 

این ستاره در صورت فلکی شکارچی و در فاصله‌ی ۸۶۰ سال نوری از زمین است. این ستاره در نیمکره‌ی شمالی قابل مشاهده است.

 

این ستاره در صورت فلکی سگ کوچک قرار گرفته است. فاصله‌ی آن از زمین ۱۱.۵ سال نوری است و در نیمکره‌ی شمالی زمین قابل مشاهده است.

 

ستاره‌ی آخر نهر در صورت فلکی نهر در فاصله‌ی ۱۱۴ سال نوری از زمین قرار گرفته است. این ستاره در نیمکره‌ی جنوبی دیده می‌شود.

 

این ستاره در صورت فلکی شکارچی در فاصله‌ی ۶۴۰ سال نوری از زمین قرار گرفته است. ابط‌الجوزا در نیمکره‌ی شمالی زمین قابل مشاهده است.