کشف دورترین ستاره توسط تلسکوپ فضایی هابل

مجله علمی ایلیاد - ستاره‌ای که اخیراً هابل کشف کرده، به‌نام «ایرندل» نامگذاری شده است و نور خود را از ۹۰۰ میلیون سال پس از انفجار بزرگ به ما رسانده است. ایرندل آنقدر از زمین دور است که نور آن ۱۲.۹ میلیارد سال مسیر طی کرده است تا به ما برسد. زمانی که این نور از ستاره‌ی ایرندل ساطع شده عمر کیهان حدود ۷ درصد عمر کنونی آن بوده است.

کوچک‌ترین اجرامی که تا کنون از این فاصله‌ی بسیار دور مشاهده شده بود، خوشه‌های ستاره‌ای بوده است. این خوشه‌ها درون کهکشان‌های نخستین جا خوش کرده بودند. ستاره‌شناسانی که داده‌های تلسکوپ هابل را آنالیز می‌کنند، در ابتدای بررسی نور این ستاره، باور نداشتند که در حال دیدن نور ساطع شده از یک ستاره هستند.

زمانی که ایرندل نور خود را به سمت زمین فرستاده است، حدود ۴ میلیارد سال نوری از کهکشان هنوز کاملاً شکل‌ نگرفته‌ی راه‌شیری فاصله داشته است. با این حال، از آنجا که کیهان طی میلیاردها سال گذشته در حال انبساط بوده است، این مدت طولانی طول کشیده تا نور ایرندل به ما برسد.

دورترین ستاره‌ای که قبل از ایرندل کشف شده بود، متعلق به زمانی بود که کیهان یک سوم عمر کنونی سن داشته است و در آن زمان اکثر ساختارهای کیهانی شکل گرفته و تکامل یافته بودند. بنابراین کشف ایرندل خارق‌العاده‌تر از چیزی است که فکر کنید.

ستاره‌شناسان تخمین می‌زنند که ایرندل حداقل ۵۰ برابر خورشید جرم دارد و درخشندگی آن میلیون‌ها برابر خورشید است. با این حال هنوز هم رصد ستاره‌ای با این فاصله غیرممکن به نظر می‌رسد و دلیل رصد این ستاره بزرگنمایی طبیعی است که خوشه‌های کهکشانی باعث آن شده‌اند. این خوشه‌ها بین ما و ایرندل قرار گرفته‌اند و یک عدسی را ایجاد کرده‌اند.

در فاصله‌ای که ایرندل قرار دارد، معمولاً کل یک کهکشان به صورت یک نقطه‌ی ریز دیده می‌شود و این نقطه‌ی ریز در واقع ترکیب نورهای ساطع شده از میلیون‌ها ستاره است. لنز گرانشی باعث شده دانشمندان بتوانند ستاره‌ای را درون یک کهکشان با این فاصله‌ی بعید رصد کنند.

ایرندل از میلیاردها سال پیش وجود داشته است و احتمالاً ترکیبات آن متفاوت از ستاره‌هایی است که ما امروزه اطراف خودمان رصد می‌کنیم. بنابراین مطالعه‌ی ایرندل می‌تواند اطلاعات خوبی در مورد کیهان به دانشمندان ارائه کند.

گزارش کشف ایرندل در مجله‌ی Nature چاپ شده است.