شناسایی منشائی جدید برای ابرنواخترها

مجله علمی ایلیاد - دانشمندان از مدل‌سازی‌های کامپیوتری استفاده کرده‌اند و نحوه‌ی تکامل ابرنواخترها را در مقیاس چند هزار ساله مورد بررسی قرار داده‌اند. ابرنواخترها برای علم ستاره‌شناسی از اهمیت بالایی برخوردار هستند، زیرا یکی از انواع آن که «Ia» نام دارد، به‌عنوان کَندل استاندارد در نظر گرفته می‌شود و از آن برای اندازه‌گیری فواصل کیهانی استفاده می‌شود. در حقیقت برای اولین بار از این نوع ابرنواختر برای اندازه‌گیری‌‌هایی استفاده شد که در نتیجه‌ی آن دانشمندان دریافتند انبساط کیهان در حال شتاب گرفتن است.

اگرچه اعتقاد عمومی بر این است که شکل‌گیری ابرنواختر نوع Ia در نتیجه‌ی انفجار کوتوله‌های سفید رخ می‌دهد، ولی تا کنون فرآیندی که طی آن کوتوله تحریک شده و منفجر می‌شود، شناخته نشده بود. کوتوله‌ی سفید ستاره‌ای است که همه‌ی هیدروژن خود را مصرف کرده و تبدیل به یک جرم متراکم شده است.

اخیراً کشف کوتوله‌های سفیدی که با سرعت بسیار بالا حرکت می‌کنند، منجر به پیشنهاد مکانیسمی جدید برای شکل‌گیری ابرنواخترهای «D6» شده است. طبق این مکانیسم پیشنهادی، یکی از کوتوله‌های سفید در یک سیستم دوگانه، دچار انفجار دوگانه می‌شود. انفجار دوگانه به این صورت است که ابتدا لایه‌ی سطحی هلیوم از روی کوتوله‌ی سفید منفجر می‌شود و این انفجار محرک انفجار بزرگ‌تری در هسته‌ی کربنی-اکسیژنی کوتوله می‌شود. این انفجار باعث محو شدن کوتوله سفید می‌شود و در این وضعیت جفت آن در سیستم دوگانه از جاذبه‌ی گرانشی ستاره‌ی منفجر شده خارج می‌شود و با سرعت بسیار زیادی از مکان اصلی خود دور می‌شود.

با این حال، هنوز اطلاعات کمی در مورد این رخدادها وجود دارد. به همین خاطر محققین بر اساس شبیه‌سازی‌های کامپیوتری تلاش کرده‌اند نحوه‌ی تکامل بقایای ابرنواختر ایجاد شده طی هزاران سال پس از انفجار را کشف کنند. بر اساس شبیه‌سازی‌های انجام شده، محققین توانسته‌اند اطلاعات جالبی در مورد فیزیک ابرنواخترها به‌دست بیاورند. آن‌ها دریافتند که دلیل به‌وجود آمدن سایه در اطراف حلقه‌ی روشن ابرنواخترها چیست. آن‌ها همچنین دریافتند که برخلاف اعتقاد عمومی، بقایای ابرنواخترهای نوع Ia همیشه متقارن نیستند.

تا کنون دانشمندان تصور می‌کردند نمی‌توانند بقایای انفجار ابرنواختر نوع D6 را طی هزاران سال بعد از انفجار مشاهده کنند، ولی با تحقیقات جدید و انجام شبیه‌سازی‌های کامپیوتری دریافته‌اند که این نوع ابرنواخترها خصوصیات ویژه‌ای دارند که حتی هزاران سال بعد از انفجار نیز می‌توان آن‌ها را تشخیص داد.