دستاوردهای مهم تلسکوپ جیمز وب در مرداد ماه

مجله علمی ایلیاد - جیمز وب از زمانی که در مدار ماموریت خود مستقر شده و عملیات همراستاسازی ۱۸ آینه‌ی آن نیز به پایان رسیده است، داده‌های جذابی به زمین مخابره کرده است. مسئولین این ماموریت داده‌های جمع‌آوری شده توسط تلسکوپ جیمز وب را به صورت خام در اختیار جامعه‌ی علمی دنیا قرار می‌دهند تا پس از تحلیل داده‌ها در اختیار عموم مردم قرار گیرد. در زیر دو نمونه از آخرین دست آوردهای تلسکوپ جیمز وب آورده شده است:

«ستاره‌ی ارندل» یک ستاره‌ی عظیم از نوع B است. این ستاره در صورت فلکی نهنگ قرار دارد و برای اولین بار توسط تلسکوپ هابل شناسایی شده است. نام این ستاره از واژه‌ی انگلیسی ستاره‌ی صبحگاهی گرفته شده است. ارندل به دلیل بزرگنمایی چند هزار برابری که خوشه‌ی کهکشانی «WHL0137-08» به‌صورت لنز گرانشی برای آن ایجاد کرده بود، رصد شد. رصدهای جدید جیمز وب از این ستاره نشان داده است که نتایج محاسبات قبلی در مورد فاکتور z آن صحیح بوده و این فاکتور در این ستاره برابر با ۶.۲ است. این مقدار z نشان می‌دهد که نورهای ساطع شده از ستاره و شناسایی شده توسط تلسکوپ‌ها حدود ۱۲.۹ میلیارد سال پیش ساطع شده‌اند.

در تصویر وب کیفیت بسیار بالاتر از هابل است و به کمک آن می‌توان ارندل را از خوشه‌ی ستاره‌ای جوان نزدیک به آن متمایز کرد. تصویر جدید وب نشان داده است که ارندل یک سیستم تک ستاره‌ای منزوی است و جرم آن بین ۲۰ تا ۲۰۰ برابر جرم خورشید است. دما بر روی این ستاره به ۱۶،۰۰۰ درجه‌ی کلوین می‌رسد. رصدهای آینده‌ی وب می‌تواند مشخصات کامل‌تری از آن در اختیار ستاره‌شناسان قرار دهد.

وب در یکی دیگر از رصدهای خود توانسته دی‌اکسیدکربن را در اتمسفر یک سیاره‌ی مشابه زحل کشف کند. این سیاره «WASP-39b» نام دارد که حول ستاره‌ای از نوع G7 به نام «WASP-39» در حال دوران است. سیاره‌ی رصد شده هر ۴.۱ روز یک بار حول ستاره‌ی میزبان خود می‌گردد. این سیاره برای اولین بار در سال ۲۰۱۱ شناسایی شد و جرم آن تقریباً مشابه زحل است، ولی حجم آن ۵۰ درصد بیشتر از زحل است.

دلیل پف‌آلود بودن این سیاره دمای بسیار بالای آن است. دمای این سیاره به حدود ۹۰۰ درجه‌ی سلسیوس می‌رسد. در رصدهای گذشته از این سیاره، تلسکوپ هابل و اسپیتزر نشان داده بودند که ممکن است در اتمسفر آن دی‌اکسیدکربن وجود داشته باشد، ولی اکنون جیمز وب با داده‌های مستند نشان داده است که در اتمسفر آن قطعاً دی‌اکسیدکربن وجود دارد. دانستن وجود عناصر سنگین‌تر از هیدروژن و هلیوم بر روی یک سیاره می‌تواند نشان دهنده‌ی نحوه‌ی شکل‌گیری آن باشد.