ساخت بزرگترین رصدخانه رادیویی در تاریخ بشر
ساخت بزرگترین رصدخانه رادیویی در تاریخ بشر
مجله علمی ایلیاد - ساخت رصدخانه «SKAO» در دسامبر ۲۰۲۲ آغاز شده است. در این رصدخانه دو تلسکوپ عظیم وجود دارد که تلسکوپ فرکانس پایین آن در استرالیا و تلسکوپ فرکانس متوسط آن در آفریقای جنوبی قرار خواهد گرفت. در این پروژه، تاریخچهی کیهان با دقت بیشتری مورد کاوش قرار میگیرد. تلسکوپهای استرالیا و آفریقای جنوبی در مجموع دارای بیش از ۱۳۱۰۰۰ آنتن در استرالیا و ۲۰۰ دیش در آفریقای جنوبی خواهند بود.
از این رصدخانه میتوان برای ردیابی هیدروژن در تاریخچهی کیهان و همچنین برای اندازهگیری گرانش در محیطهای مختلف کیهانی استفاده کرد. دانشمندان امیدوارند به کمک این رصدخانه بتوانند وجود مولکولهای پیچیده در ابرهای شکلدهندهی سیارات اطراف ستارههای دوردست را اثبات کنند. وجود این مولکولها میتواند نشانهای از حیات در آینده باشد.
در پروژهی ساخت بزرگترین رصدخانهی رادیویی تاریخ بشر، دهها کشور حضور دارند. دفتر مرکزی پروژه در انگلستان واقع خواهد بود و همکاران پروژه در سراسر دنیا از کامپیوترهای پیشرفته و نرمافزارهای دقیق برای دریافت سیگنالها استفاده خواهند کرد.
دیشهای نصب شده در آفریقای جنوبی امواج رادیویی با فرکانس بین ۳۵۰ مگاهرتز تا ۱۵ گیگاهرتز را رصد میکنند. به این ترتیب، میتوان محیطهای خشن اطراف ستارههای نوترونی، فضای اطراف سیارههای در حال شکلگیری و ساختار عظیم کیهانی را نیز مورد مطالعه قرار داد. تلسکوپ استرالیا قادر خواهد بود فرکانسهای رادیویی پایینتری را رصد کند. آنتنهای این تلسکوپ در طول ۷۴ کیلومتر توزیع شدهاند و قرار است امواج دارای فرکانس بین ۵۰ تا ۳۵۰ مگاهرتز را رصد کنند.
مسئولین پروژه انتظار دارند دو تلسکوپ استرالیا و آفریقای جنوبی در انتهای همین دههی میلادی به بهرهبرداری کامل برسند. این رصدخانه به انسان اجازه میدهد تا بتواند وضعیت ابتدای شکلگیری کیهان و اولین ستارهها و کهکشانها را کاوش کند. این زمان به بیش از ۱۳ میلیارد سال پیش برمیگردد.
اولین نور ناشی از اولین ستاره باعث تغییر در جهان اطراف خود شده است. این نور باعث جدا شدن الکترونها و پروتونها از یکدیگر شده و اتمهای هیدروژن خنثی را ایجاد کرده است. به این ترتیب، جهان پس از مهبانگ از یک محیط تاریک به محیطی یونیزه شده و روشن تبدیل شده است.
رصدخانه SKAO همچنین میتواند کمک کند تا خورشید و فضای بین خورشید تا زمین را نیز بهتر درک کنیم. البته همهی اینها چیزهایی هستند که دانشمندان انتظار آنرا دارند و بخش هیجانانگیز ماجرا چیزهایی است که انتظار آن نمیرود، ولی مطمئناً با داشتن چنین رصدخانهای بهدست خواهند آمد.