درک بهتر یادگیری تکاملی با آوازخوانی نهنگها
مجله علمی ایلیاد - زمانی فکر میکردند فرهنگ چیزی است که انسان را از سایر حیوانات متمایز میکند. با این حال تحقیقات گروهی از دانشمندان دانشگاه سنت آندروز که رفتار نهنگهای گوژپشت و دیگر حیوانات را بررسی کرده، داستان اساساً متفاوتی را بیان میکند. نهنگهای گوژپشت نر بالغ با نام علمی Megaptera novaeangliae در نواحی زاد و ولدشان در نزدیکی استوا آوازهای طولانی، پیچیده و کلیشهای میخوانند. همچنین هنگامی که از این مکانها یا به این مکانها مهاجرت میکنند و گاهی اوقات هنگام غذا خوردن در نواحی تابستانی دور از استوا نیز آواز میخوانند.
تمام نهنگهای نر، به محتوای فعلی و ترتیب آواز پایبند هستند. آواز بهصورت سلسله مراتب پیچیدهای سازمانیافته است؛ صداهای تکی «واحد» نامیده میشوند، توالی واحدها «عبارت» نام دارد، عبارتها تکرار میشوند تا «تم» شکل بگیرد و معمولاً در مجموعه، تعدادی از تمهای مختلف خوانده میشود تا «آواز» شکل گیرد. در مطالعهای پیشین، دکتر «الن گارلند» از مدرسهی زیستشناسی دانشگاه سنت آندروز و همکارانش، پدیدهی فرهنگی فوقالعادهای را در آوازهای نهنگهای گوژپشت کشف کردند.
در استرالیا، تعدادی آواز جدید پدیدار و سریعاً محبوب میشود و تمام نهنگهای آن نزدیکی در آن سهیم میشوند. سپس این آواز جدید در سراسر جنوب اقیانوس آرام به سمت شرق انتقال مییابد و تا سال بعد دقیقاً به پلینزیای فرانسه میرسد. در سالهای اخیر آوازهای بیشتری به این طریق دنبال شده است و از موجهای سراسر اقیانوس آرام عبور کرده است. اکنون این گروه توانستهاند بررسی کنند که تغییر آوازهای قدیمی به آوازهای جدید دقیقاً چطور رخ میدهد، و توانستهاند جزئیات نحوهی تکامل در چنین فرهنگهای حیوانی را کشف کنند.
این محققان موارد نادر آمیزش آواز را نیز بررسی کردهاند. آمیزش آواز در میان هزاران ساعت آواز در جنوب اقیانوس آرام، یعنی جایی که بخشهایی از آواز موجود با آوازی جدید پیوند میخورد و احتمالاً قبل از اینکه نهنگی واحد بهطور کلی آواز جدید را بپذیرد، یافت میشود. آنها توضیح دادند: «توالیهای واحد آواز از ۹،۳۰۰ عبارتی که در طول دو تکامل در سراسر جنوب اقیانوس آرام ضبط شده بود، استخراج شد و امکان تجزیه و تحلیل سروده و ترتیببندی آنها را داد.»
محققان دو نوع قانون ساختاری متفاوت که باعث تغییر آواز میشد را شناسایی کردند. در یکی از قانونها، نهنگ بخشی از آواز قدیمی و بخشی از آواز جدید را میخواند و با نوعی «عبارت» ترکیبی کوتاه، بین آنها تغییر ایجاد میکند. در روش دیگر، یک «تم» کامل از آوازی جدیدی که سایر نهنگها شروع به خواندن آن میکنند را به آواز فعلی خود پیوند میدهند.
دکتر گارلند گفت: «این نگاههای اجمالی نادر به مکانیسمهای یادگیری اساسی نشان میدهد که به نظر میرسد آوازها بهصورت قطعهای یاد گرفته میشوند، که یادآور نحوهی یادگیری زبان در کودکان است.»دانشمندان گفتند: «نهنگهای گوژپشت چشمانداز بیهمتایی برای درک فرهنگ حیوانی فراهم میکنند. میراث پستانداری آنها نیز آنها را برای درک ما از ارتباط صوتی با ساختار منظم و منشا بالقوهی زبان بشر حائز اهمیت میسازند.»
محققان این پژوهش میگویند: «ما در این مطالعه با بررسی موارد نادر آمیزش آواز که در آن بخشهایی از آواز موجود با آوازی جدید پیوند میخورد و آواز تکاملی نامیده میشود، تعدادی قانون ساختاری بنیادی حاکم بر تغییر آواز را کشف کردیم که شامل تقطیع و تحول و جایگزینی تمها بر اساس تشابه در توالی صدا است.» آنها نتیجه گرفتند که: «این قوانین احتمالاً در یادگیری سریع آوازهای پیچیده و همیشه در حال تغییر نهنگها به آنها کمک میکند و باعث درک بهتر تکامل فرهنگ و زبانهای بشر میشود.» این یافتهها این هفته در چاپ ویژهای از مجلهی The Extension of Biology through Culture منتشر شد.
نوشته: SciNews
ترجمه: زهرا جهانبانی - مجله علمی ایلیاد
ترجمه: زهرا جهانبانی - مجله علمی ایلیاد