کشف جنین فسیلشدهی دایناسور به کمک اشعهی ایکس
کشف جنین فسیلشدهی دایناسور به کمک اشعهی ایکس
مجله علمی ایلیاد - پرتوهای قدرتمند اشعهی ایکس در سینکروترون اروپا در فرانسه، به یک تیم بینالمللی از محققین اجازه داده است تا قدیمیترین جنینهای دایناسورها را مطالعه کرده و آنها را بهصورت سهبُعدی بازسازی کنند. سال ۱۹۷۶ هفت تخم دایناسور در پارک ملی گلدن گیت هایلند در آفریقای جنوبی، کشف شدند. دو جنین که کمی از تخمها بیرون زده بودند بین آنها به سرعت شناسایی شدند و به این ترتیب، این فسیلها به قدیمیترین تخمها و جنینهای دایناسورها تبدیل شدند.
این تخمها متعلق به دایناسور «ماسوسپوندیلوس کاریناتوس» هستند. این دایناسور ۵ متر طول داشته است و حدود ۲۰۰ میلیون سال پیش در عصر ژوراسیک زندگی میکرده است. دیرینشناسان میگویند: «حلقهای به طول ۸۴۴ متر که با سرعت نور حرکت میکند، باعث تولید پرتوهای ایکس قدرتمندی میشود که میتوان از آن برای اسکن غیرمخرب موادی مانند فسیلها استفاده کرد. جنینهای دایناسورها با جزئیات بیسابقهای اسکن شدهاند و میتوان سلولهای استخوان آنها را تشخیص داد.» دانشمندان با استفاده از این دادهها توانستهاند مدل سهبعدی جمجمهی این جنینهای دایناسور را بازسازی کنند.
دانشمندان با مطالعهی این تصاویر سهبعدی، دریافتهاند که شباهت زیادی بین جنین در حال رشد دایناسور و کروکودیل، مرغ، لاکپشت و مارمولک وجود دارد. آنها میگویند: «با بررسی اینکه کدامیک از استخوانهای جمجمه در کدام مرحلهی رشد تشکیل شدهاند، میتوان نشان داد که جنینهای دایناسور کشف شده، جوانتر از چیزی بودهاند که تصور میشد و فقط حدود ۶۰ درصد زمان درون تخم بودن خود را گذراندهاند. ما همچنین دریافتیم که هر جنین دو نوع دندان دارد. یکی از این نوع دندانها، مانند کروکودیلهای امروزی بوده، ولی نوع دوم مانند دایناسورهای بالغ بوده است.»
دکتر «کیمی چاپل» از دانشگاه ویدواترسرند، میگوید: «ما حیرت کردیم که فهمیدیم این جنینها نه تنها دندان دارند، بلکه دو نوع مختلف دندان دارند. عرض این دندانها بین ۰.۴ تا ۰.۷ میلیمتر است.» محققین اینگونه نتیجهگیری کردهاند که رشد دایناسورها درون تخم مانند خویشاوندان خزندهی آنها است. لازم به ذکر است که الگوی رشد جنینهای خزندهها در طول ۲۰۰ میلیون سال تغییری نکرده است.
پروفسور «جون کوینیر» از همکاران این تحقیق، میگوید: «حیرتانگیز است که در طول ۲۵۰ میلیون سال تکامل خزندگان، نحوهی رشد جمجمهی درون تخم تقریباً ثابت مانده است.»
نتایج این مطالعه در مجلهی Scientific Reports منتشر شده است.