چرا مردم زبان خود را تغییر میدهند؟

مجله علمی ایلیاد - در فیزیک، حرکت ذرات در مکان و زمان را «انتشار» مینامند. مدلهای فیزیکی انتشار را میتوان به چیزهای دیگری، حتی آنهایی که در نگاه اول هیچ ارتباطی با فیزیک ندارند، نیز تعمیم داد.« کاترینا پروشاکا» فیزیکدان، زبانشناس و سرپرست این تحقیق گفت: «عبارت انتشار چندرشتهای، به معنی استفادهی روشهایی از فیزیک، برای توضیح انتشار یا توزیع حیوانات، بیماریها و شایعات میان مردم است که در مبحث ما میتوان به جای شایعات از «زبان» نام برد. این رویکرد ما را قادر میسازد که مقادیر زیادی از دادهها را مطالعه کرده و حالتهای مختلف را در نظر بگیریم.»
دید میکروسکوپی جنبش زبان
مطالعهی چندرشتهای بر اساس اصل ماشینآلات سلولی است که در اینجا برای اولین بار با دادههای تجربی ادغام شده است. در این روش، حوزهی مطالعه به سلولهای کوچک تقسیم شده است که هر کدام بهصورت جداگانه بررسی میشوند. در نتیجه، امکان مشاهدهی تغییراتِ بسیار کوچک در جنبش زبان نیز وجود دارد. در همین زمان، تمام مناطق مورد نظر ثبت و توصیف میشود که مزیتی نسبت به رویکردهای مختلف دیگر محسوب میشود که اغلب فقط تعداد کاربران زبان را در نظر گرفته و فواصل توزیع زبان را نادیده میگیرند.
تعامل به عنوان نیروی محرکه
در این تحقیقات، «کاترینا ژرو وُگل» جنبش زبان را در منطقهی کارینتیای جنوبی در اتریش کنونی، در دورهی زمانی بین سالهای ۱۸۸۰ تا ۱۹۱۰ و ۱۹۷۱ تا ۲۰۰۱ میلادی دنبال کردند. در این منطقه، دو زبانِ آلمانی و اسلوونیایی در اکوسیستمی زبانمحور، تعامل داشته و بهصورتی استثنایی این تعاملات ثبت شدهاند. کاترینا میگوید: «شبیهسازیهای کامپیوتری ما نشان میدهد، تعاملات بین دو کاربر یک زبان، نیروی محرکهی آن زبان در انتشار و عقبنشینی است. بنابراین، تعداد کاربران زبان در یک روستا و محله مهمترین عامل محسوب میشود.» مدل ابداع شده در این مطالعه، به فهم بهتر تغییر زبان در مناطق مختلف دنیا کمک میکند که البته این اتفاق بیشتر برای زبانهای با کاربر اقلیتی اتفاق میافتد.
نوشته: University of Vienna
ترجمه: مجله علمی ایلیاد

