کتاب و مستند راز؛ آیا رازی وجود دارد؟

مجله علمی ایلیاد – در سال ۲۰۰۶ میلادی، کتابی با عنوان «راز» وارد کتابفروشی‌ها شد که به سرعت در جامعه معروف و مورد استقبال عموم قرار گرفت. محبوبیت این کتاب، به قدری بود که مدتی بعد، مستند ویدئویی آن ساخته و پس از دوبله به زبان فارسی، صداوسیما اقدام به پخش آن نمود. اساس این کتاب و مستندش، بر پایه‌ی تفکر‌ات مثبت در راستای به‌دست آوردن «خوشبختی، موفقیت و ثروت» بود و مردم، چنان از خواندن و دیدنش هیجان‌زده می‌شدند که تقریباً هر جایی صحبت از این راز بود. در حقیقت راز یا همان «The Secret» به مکتبی برای رسیدن به آرزوها و حاجت‌ها تبدیل شده بود. باوری که بیش از تلاش و پشتکار، علم و دانش و حتی دین و مذهب، مورد توجه قرار گرفت.

نشستن در جایی، القای حس و افکار مثبت و تجسم خوشبختی و حساب‌های پُرپول، ابزارهای سحرآمیز رازی بود که بیشتر از راز، به یک «توهم پوچ» برای رسیدن به اهداف انسان شبیه است. تبلیغ گسترده و فروش میلیونی کتاب و دی‌وی‌دی‌های راز، باعث شده بود تا مردم خیلی زود فریب ادعایی را بخورند که اگر درباره‌ی آن تنها چند دقیقه صادقانه فکر می‌کردند، خود به پوچ بودن آن می‌رسیدند. ادعاهایی که هیچ‌یک از «افراد خوشبخت، موفق و ثروتمند» تاریخ بشر را به «خوشبختی، موفقیت و ثروت» نرسانده است.

ادعای خالق این باور این‌چنین بود که اگر شما عمیقاً به رخدادی فکر کنید، بدون شک آن اتفاق برای شما رخ خواهد داد. «روزانه بارها با خود بگویید و تکرار کنید که من ثروتمند خواهم شد.» با این فرمول ساده، نویسنده‌ی این کتاب شما را به مسیر پولدار شدن هدایت می‌کند. اما آیا واقعاً پولدار شدن به همین سادگی است؟

بگذارید مثالی ساده بزنیم؛ فرض کنید دو مزرعه در کنار هم قرار گرفته‌اند که دو محصول متفاوت در آن‌ها کشت شده است. کشاورز مزرعه‌ی ۱ برای اینکه محصول خوبی داشته باشد و پول خوبی برای یک سال آینده‌ی خود به‌دست‌ آورد، با ابزار و روش کتاب راز، عمیقاً از کائنات می‌خواهد تا در روزهای آینده بارانی ببارد. در مزرعه‌ی ۲ کشاورز محصولی کاشته است که روزهای برداشتش نزدیک است و اگر بارانی ببارد، نتیجه‌ی ماه‌ها تلاشش به باد می‌رود و تمام برنامه‌هایی که برای پولِ به‌دست آمده از فروش محصول داشته، از بین می‌رود و به ورشکستگی می‌رسد؛ از این رو از راز استفاده می‌کند و از کائنات عمیقاً می‌خواهد تا بارانی نبارد. چه اتفاقی خواهد افتاد؟ روش راز بر چه اساسی برای این دو مزرعه جواب خواهد داد؟ آیا جریان‌های آب‌و‌هوایی و اقلیمی منطقه گوش به فرمان خواسته‌های آن‌ها خواهند بود؟ خواسته‌ی کدام یک برآورده خواهد شد؟ اگر فصل تابستان باشد، خواسته‌ی کشاورز مزرعه‌ی ۱ به حقیقت خواهد پیوست؟ اگر فصل بارش باران باشد چه؟ حاجت کشاورز مزرعه‌ی ۲ اجابت می‌شود؟

 

این مثالی ساده از کل ماجرایی است که نشان می‌دهد «گفتن و تکرار کردن آرزوها هیچ تاثیری در اتفاق‌هایی که از کنترل شما خارج است، ندارد.» از طرفی جهان و رخداد‌های درون آن منتظر گفتن و تکرار کردن آرزوهای شما بدون هیچ‌گونه تلاش و کوششی نیست. از طرفی رخدادهایی که شانس وقوعشان با کوشش و تلاش ما افزایش می‌یابد هم نیازی به تکرار مکرر و القای افکار مثبت ندارند و دستیابی به آن اهداف، صرفا با همان تلاش و پشتکار میسر می‌شود.

اما باورها و خواسته‌های برآمده از دلمان چه می‌شوند؟ آیا تنها با تغییر در تفکرات و باورها می‌توان به آرزوها رسید؟ پاسخش برای همه آشکار، ولی شاید ناخوشایند باشد. باید سال‌ها تلاش کنیم، تحصیل کنیم، بیاموزیم، کار کنیم، شکست بخوریم، بلند شویم و احتمالاً باز هم شکست بخوریم و دوباره عزممان را جزم کنیم و با تلاش دوباره و دوباره به موفقیت، خوشبختی، ثروت و یا هر آرزوی دیگری برسیم. این رازی است که باید آن را در زندگی واقعی پذیرفته و سرلوحه‌ی خود قرار دهیم.

اما آیا ادعاهای راز واقعاً بی‌نتیجه بوده‌اند؟ این را بدانید که تبلیغات جهانی کتاب و مستند راز که به اکثر زبان‌های زنده‌ی دنیا ترجمه شد، تنها یک نفر را به موفقیت و ثروت رساند؛ خانم «راندا برن» نویسنده‌ی این کتاب.