چگونه مشکلات خانوادگی خود را حل کنیم؟

مجله آموزش ایلیاد - مرگ عزیزان، اعتیاد، مشکلات مالی، بیماری‌های روانی و طلاق، می‌تواند همه‌ی اعضای یک خانواده را تحت شعاع خود قرار دهد. در زمان‌هایی که استرس شدید بر جو خانه حاکم می‌شود و یا یکی از مشکلات بالا به سختی بر خانواده اعمال می‌شود، ممکن است که حتی کوچک‌ترین مشکل خانوادگی به سادگی حل نشود. همین موارد به‌ظاهر ساده ممکن است به اختلافات شدید، تنش و نارضایتی از یکدیگر منجر شود. از آن‌جایی که این‌چنین مشکلاتی می‌تواند بر همه‌ی اعضای خانواده تاثیر بگذارد، لذا دانستن چگونه حل کردن مشکلات خانوادگی، می‌تواند به نوعی از این اختلافات پیشگیری کند و مانع از پاشیده شدن یک زندگی زیبا ‌شود.
مهم‌ترین عامل در برطرف کردن مشکلات، صحبت کردن است. بهترین کار برای یک گفتگوی خانوادگی وقت‌شناسی است؛ به این معنی که برای صحبت‌کردن‌های خانوادگی زمان‌بندی کنید. وقتی در یک خانواده صحبت‌کردن رواج پیدا کند، حل مشکلاتی که غیرممکن به‌نظر می‌رسید، ممکن و ساده می‌شود. اولین مرحله برای حل مشکلات خانوادگی این است که طرفین در یک خانواده بپذیرند که مشکل موردنظر، واقعاً وجود دارد. سپس زمانی که همه‌ی اعضای خانواده در آرامش هستند و از تنش‌های به‌وجود آمده کاسته شده، همه‌ی اعضای درگیر با مشکل موردنظر دور هم جمع شوند و با یک استراتژی مناسب به گفتگو بپردازند. انجام یک گفتگوی سازنده تنها به این عامل بستگی ندارد؛ بلکه باید موارد مهم دیگری نیز مورد توجه قرار گیرد؛ در این مطب به تک تک آن‌ها می‌پردازیم.

 

جلسه‌ی گفتگوی خانوادگی را در زمانی تعیین کنید که برای همه مناسب باشد. همه‌ی اعضای خانواده را از هدف یا اهداف جلسه آگاه کنید و از آن‌ها بخواهید تا راه‌حل‌ها و پیشنهادات خود را آماده کنند.
•    این مورد مهم را در نظر بگیرید که امکان دارد حضور اعضای خردسال یا کودکان در جلسه برای آن‌ها مناسب نباشد و شاید حضور آن‌ها جلسه را با بی‌نظمی یا اخلال مواجه کند؛ پس بهتر است آن‌ها را در اتاق‌شان سرگرم کنید.
•    روان‌شناسان و مشاوران خانواده توصیه می‌کنند که جلسات گفتگوهای خانوادگی را به‌طور منظم برگزار کنید؛ چرا که این روش باعث می‌شود درباره‌ی مشکلات صحبت کنید و بسیاری از این مشکلات قبل از وقوع شناسایی و حل شوند. همچنین صحبت کردن با اعضای خانواده باعث قوی‌تر شدن ارتباطات و پیوندهای خانوادگی می‌شود.

انسان‌ها زمانی که برای حل یک مشکل با هم صحبت می‌کنند، تمایل دارند تا تمام مشکلات پیشین را که با اعضای خانواده داشته‌اند، مطرح کنند و این موضوع، مانعی محکم در حل مشکلی است که حل آن تنها هدف جلسه بوده است.
•    برای تمرکز بر روی یک مشکل بهتر است منشاء مشکل را مطرح کنید و حتی برای آن پرونده‌ای کتبی تشکیل دهید و موارد مهم را یادداشت کنید.

اینکه به همه بگویید دقیقاً منظور شما از حرف‌های‌تان چیست، در حل و فصل کردن مشکلات از اهمیت بالایی برخوردار است. در حرف‌هایی که مستقیماً به شما مربوط می‌شود، از واژه‌ی «من» استفاده کنید تا جلوی سوتفاهم‌های احتمالی گرفته شود.
•    فراموش نکنید که شما در تلاش برای یافتن راه‌حلی برای یک یا چند مشکل هستید. گفتن «من» در چنین شرایطی نباید به‌عنوان تکبر برداشت شود؛ بلکه به‌گونه‌ای احترام به دیگران و اینکه شما خود را از یک خانواده می‌دانید اشاره دارد و شاید برداشت مثبت از این واژه این باشد که شما هم خود را در مشکلی که به‌وجود آمده و در آن تقصیری ندارید، تا حدودی مقصر می‌دانید و مشارکت در حل مشکل را آسان‌تر می‌کند.
•    نمونه‌ای از جملات تاثیرگذار که عبارت «من» در آن‌ها می‌تواند معجزه کند، عبارتند از:
«من نگرانم که خانواده ما در حال فروپاشیدن است.»
«من می‌خواهم همه‌چیز را مثل روز اول درست کنم.»
و ...

به‌یاد داشته باشید که بدون وقفه گوش دهید. در زمانی که خانواده با مشکلی مواجه شده گوش دادن به حرف‌های دیگر اعضای خانواده ضروری است. عاملی که در اینجا موثر است، حس هم‌دردی و اهمیت دادن به حرف‌های طرف‌تان است. این کار باعث می‌شود که او حس کند که شما هم در تلاش برای حل مشکل به‌وجود آمده هستید. میان حرف طرف مقابل نپرید و بگذارید او تمام حرف‌هایش، هرچقدر هم که برای شما ناخوشایند است را بزند. منصفانه به حرف‌های او گوش کنید، حرف‌های به‌حق او را بپذیرید و برای حرف‌های او پاسخ‌هایی محترمانه بیابید.
•    تاثیر گوش دادن به حرف‌های دیگران انگیزه‌ی حل مشکل در طرفین خانواده را بیشتر می‌کند و این وظیفه را در همه‌ی اعضا ایجاد می‌کند که به‌ حرف‌های شما نیز به همین‌ شکل گوش دهند.

اعتبار دادن به دیدگاه‌های دیگر اعضای خانواده نوعی احترام است؛ این نشان می‌دهد که شما برای حرف‌های او ارزش قائل هستید و آن‌ها را می‌پذیرید. شاید در درون‌تان حرف‌هایش با نظرات شما یکسان نباشد، ولی با این وجود حرف‌های او را تایید کنید؛ چرا که این حس در طرف مقابل‌تان ایجاد می‌شود که شما آمادگی پذیرش حرف‌های او را دارید و او نیز متقابلاً حرف‌های شما را خواهد پذیرفت. همچنین می‌توانید با قدردانی کردن از تلاش‌های یکدیگر برای حل مشکل، راه را برای حل کردن مشکلات بزرگتر نیز هموار کنید.

زمانی که همه‌ی دیدگاه‌ها، نیازها، خواسته‌ها و نگرانی‌های خود را با دیگر اعضای خانواده به اشتراک گذاشتید، به‌دنبال سازش بروید. تمامی پیشنهادات ارائه شده در جمع را کنار یکدیگر بگذارید و راه‌حلی میانه را برای مشکل خود انتخاب کنید؛ تلاش کنید از نظرات دیگران استفاده کنید و سعی نکنید که نظر خود را به دیگران تحمیل کنید. همه‌ی اعضای خانواده در مورد راه‌حل انتخاب شده باید احساس خوبی داشته باشند؛ در صورت لزوم، تصمیم جمع را کتبی کنید و نحوه‌ی مدیریت آن‌را مشخص کنید.

به دنبال یک مشاور خانواده‌ی خوب باشید؛ چرا که یک مشاور در کنار شما می‌تواند روند حل مشکل را سریع‌تر و راحت‌تر کند. توصیه‌های یک مشاور خوب شما را در انتخاب راه‌حل و روند حل مشکل یاری می‌کند.

 

مجله آموزش ایلیاد