رژیمی غذایی که هم میتواند سالم باشد و هم مضر
رژیمی غذایی که هم میتواند سالم باشد و هم مضر
مجله علمی ایلیاد - محققان دانشگاه ییل با مطالعه موشها دریافتند که رژیم «کتوژنیک» که در آن ۹۹ درصد کالری موردنیاز از چربی و تنها یک درصد از کالری موردنیاز فرد از کربوهیدراتها تامین میشود، فواید زیادی را در کوتاه مدت برای سلامتی فرد به همراه دارد، اما میتوان اثرات منفی آنرا بعد از حدود یک هفته مشاهده کرد.
نتایج حاکی از آن است که رژیم کتو میتواند در مدتزمان محدود سلامت فرد را با کاهش خطر ابتلا به دیابت و التهاب بهبود بخشد. به علاوه این نوع رژیمها اولین گام مهم به سمت آزمایشهای بالینی احتمالی انسانها هستند.
در حال حاضر، رژیم کتو بهطور فزایندهای محبوب شده تا حدی که حتی افراد مشهور، آنرا بهعنوان یک رژیم کاهش وزن مناسب اعلام کردهاند. در مطالعهی محققان ییل، اثرات مثبت و منفی این رژیم غذایی به سلولهای ایمنی به نام سلولهای Tگاما دلتا مربوط میشود. این سلولها سلولهای محافظ بافتی هستند که خطر ابتلا به دیابت و التهاب را کاهش میدهند.
«ویشوا دیپ دیگزیت» از دانشکده پزشکی ییل، در این خصوص میگویند: «رژیم کتو باعث میشود که بدن چربیهای خود را بسوزاند. هنگامیکه سطح گلوکز بدن به دلیل کمبود کربوهیدرات موجود در رژیم کاهش مییابد، بدن مانند زمانی که در گرسنگی است عمل میکند و بهجای کربوهیدراتها، چربیسوزی را شروع میکند. این فرآیند به نوبهی خود باعث میشود مواد شیمیایی به نام «بادی کتون» بهعنوان منبع جایگزین سوخت مورد استفاده قرار گیرند. هنگامیکه بدن بادی کتون را میسوزاند، سلولهای T گاما دلتا محافظ بافت در سراسر بدن پخش میشوند.
«دیکسیت» استاد دانشگاه ییل در این خصوص، میگوید: «این امر خطر التهاب و دیابت را کاهش میدهد و متابولیسم بدن را بهبود میبخشد. لکن پس از گذشت یک هفته از رژیم کتو، موشها کاهش سطح قند خون و التهاب را نشان دادند.» محققان دریافتند، هنگامیکه بدن در این حالت از گرسنگی و سیری قرار دارد، ذخیرهی چربی همزمان با تجزیه چربی روی میدهد. دیکسیت میگوید: «وقتی موشها رژیم غذایی پُرچرب و کم کربوهیدرات را بیش از یک هفته ادامه دهند، بیشتر از آنکه چربی سوزانده شود، مصرف خواهد شد که دیابت و چاقی را به همراه خواهد داشت. آنها سلولهای T گاما دلتا محافظتی خود را از طریق دفع چربی، از دست میدهند.»
بنابراین برای تایید مزایای سلامتی رژیم کتو برای انسان به مطالعات بالینی طولانیمدتی نیاز است. دیکسیت در ادامه میگوید: «بهتر است قبل از تجویز چنین رژیمهای غذایی، یک آزمایش بالینی گسترده در شرایط کنترلشده انجام شود تا بتوان مزایای متابولیک این رژیم را بهتر درک کرد و ایمنی فرد یا هرگونه آسیب احتمالی برای افراد دارای اضافهوزن و دارای دیابت اولیه را در نظر گرفت.»
طبق آمار مراکز کنترل بیماریها، تقریباً ۸۴ میلیون بزرگسال آمریکایی یا یک نفر از هر سه نفر، مبتلا بهپیش دیابت هستند که آنها را در معرض خطر ابتلا به دیابت نوع ۲، بیماری قلبی و سکتهی مغزی قرار میدهد. جالب است که بیش از ۹۰ درصد از افراد مبتلا به این بیماری نمیدانند که به آن مبتلا هستند.
دیکسیت میگوید: «چاقی و دیابت نوع ۲ بیماریهای مادامالعمری هستند. از این رو، رژیم غذایی به افراد این امکان را میدهد تا راهی را برای کنترل این بیماری پیدا کنند.» با استفاده از این یافتهها، محققان اکنون مکانیزمهای موجود در بدن را که در رژیم کتو درگیر میشوند، بهتر درک میکنند و از طرفی دریافتهاند که چرا این رژیم ممکن است مزایای سلامتی خود را تنها در دورههای زمانی محدود نشان دهد.
«امیلی گلدبرگ» یکی از محققان این تحقیق متوجه شد رژیم کتو باعث پخش شدن سلولهای T گاما دلتا در موش میشود در این خصوص میگوید: «یافتههای ما فعلوانفعالات متابولیسم و سیستم ایمنی بدن و اینکه چگونه این رژیم باعث حفظ عملکرد سالم سلولهای بدن و هماهنگ شدن آنها با یکدیگر میشود را نشان میدهد.» دیکسیت در پایان بیان داشت که اگر طول مدت ایدهآل رژیم غذایی برای انسانها موضوع مطالعات بعدی باشد، کشف این مسئله که چرا کتو در مدتزمان کوتاه بهتر عمل میکند، عالی خواهد بود.